Djali i pusaxhiut (“Dardha e egër” – film turk me regji të Nuri Bilge Ceylan)

Historia e filmit:
Sinani, djale i ri tek te 25-at, i sapo diplomuar per letersi  ne Universitetin e Çanakalesë (qytet ku ndodhet siti arkeologjik i Trojes) kthehet në Çen, në qytetin e tij te lindjes, 70 km nga Canakaleja.  Atje Sinani ka babain e tij (Rexhepi, mesues letersie gjimnazi), te jemen (Asumanen, shtepiake) dhe te motren (Jaseminen, adoleshente).  Tek romani i Stendalit, Zhylien Soreli hezitonte midis te kuqes (Ushtrise, rrobës ushtarake) dhe te zezes (prifterimit, veladonit te priftit). Sinani heziton midis shkrimtarllekut dhe mesimdhenies (edhe pse per kete te fundit, i duhet te kaloje nje konkurs : 300 mije te rinj turq presin nje vend pune në kete fushe).  Por edhe persa i perket asaj qe ai shkruan : askujt nuk i intereson pasioni i Sinanit per kulturen popullore lokale apo bukurine e nje peme te tharë nga koha (prej nga titulli I filmit: “Dardha e eger”, qe ne fakt eshte titulli i vepres se tij letrare).

  Keshtu qe heroit tone nuk i mbetet veçse te presë kryerjen e sherbimit ushtarak. Dhe në pritje te tij, Sinani takon nje ish-shoqe te femijerise, takon nje shok (qe eshte bere polic forcash speciale), nje tjeter qe eshte bere hoxhë etj etj. Me te tilla takime mbushet pothuaj e gjithe lënda (materja) e filmit 3 oresh. Por mbi te gjitha, më problematike per Sinanin eshte perballja me te atin, mesues gjimnazi ne prag te pensionit, qe ka huqin e keq te lojrave te fatit në ate derexhé sa merr aq shume parà borxh sa qe nuk arrin te rimbursoje (duke shkaterruar ekonomikisht familjen).  Dhe ç’eshte akoma më e paperballueshme per Sinanin eshte të konstatoje se edhe i ati, në rini te tij, ishte plot pasione e shpresa.

*
Nuri Bilge Ceylan (nderi dhe krenaria e kinemase indipendente turke!) eshte nje regjizor te cilit ja kam pare filmat pothuaj që në fillimet e krijimtarise se tij. “Uzak” (Larg) apo Climates (Klimat) në 2007 kane qene margaritarë kinematografikë.
Pastaj, në 2009, Tre majmunet  më ish dukur nje auto-parodi e filmave te tij te meparshem  (perseritje e vetvetes deri ne majmunllëk, a thua se titulli e paralajmeronte nje gje te tille) dhe pastaj, ne 2011, Na ishte nje here në Anadoll, film ‘i madh’ (por goxha problematik per syte e mi). Që atehere, nuk kam shkuar më te shoh filmat e rinj te turkut, ose me sakt nuk shkova te shoh “Winter Sleep” (në 2014) me te cilin ai fitoi Palmen e Arte ne festivalin e filmit ne Kanë. E pata snobuar.

*
  Kisha lexuar ‘lart e poshte’ që, me “Dardhën e eger” ka nje kthim te Nuriut nê frymen dhe ndjeshmerine e filmave te tij te parë (si per shembull, “Uzak”).
GJithsesi, shkova ne kinema me nje deshire jo fort te madhe per ta pare, por konstatova se nje gje e tille eshte plotesiht e vertete : « Dardha e eger » eshte vertet kthim i Nuri Bilge Ceylanit në koherat e tij më te mira, më autentike, më te frymezuara: rralle na jepet te shohim ne kinema personazhe kaq ‘te pasur’, te ‘shumefishte’, por asnjehere te braktisur apo te paragjykuar nga regjizori. Në ç’sens te braktisur? Sigurisht, ka diçka prej fataleje tek personazhi i Sinanit, dhe po aq mizori, por Nuri Bilge Ceylan eshte tmerresisht i kujdesshem ta shikoje heroin e tij me maksimumin e empatisë, te butesise (tenderness), deri ne minutat e fundit fare fare te filmit (nga me te paparashikueshmet, nga më bergmanianet parë ndonjehere ne kinema!).

In fine, «Dardha e eger» eshte historia e nje «Patersoni» tjeter, kesaj rradhe turk, por regjizori i tij nuk filmon fare aktin krijues te heroit (sikurse tek ai amerikan i Jim Jarmusch-it), por fjalen, bisedat e tij te rendomta, te perditshmen e tij ‘banale’, per te na dhuruar nje film (Dostojeksvkian e Cehovian njekohesisht) qe, ne fund te fundit, ka per teme kryesore ate qe po aq rendom shpesh here e quajme : melankoli kreative.

9.0

 

TRAILER :

 

 

Advertisements

Më jep një ide, të të jap një iPhone (“Unsane” – film amerikan me regji te Steven Soderbergh)

Në qershor te 2013 kam komentuar ne kete blog per here te fundit nje film te Soderbergut, ndersa  ne 2012 kam shkruar dicka me shume per te si regjizor, me rastin e daljes se Magic Mike ne kinema.

Asokohe, Soderbergu u betua se nuk do bente me filma (ne pozicionin e regjizorit) por personalisht, nje gje e tille nuk me vinte per mbare sepse ne pergjithesi, i kam pelqyer filmat e tij (ka qene gjithmone evidente qe Soderbergh ishte kineast kinofil, edhe pse alternonte filma blockbuster si “Ocean 13” me ata autorialë, e gjitha kjo per arsye financiare).

Soderbergu nuk e mbajti fjalen (aq me mire !!) dhe vazhdoi te beje filma. Në 2017 realizoi «Logan Lucky» te cilin e pashe para pak kohesh ne tv. E qe ishte, si zakonisht me filmat e tij, jo fort i keq (por pa qene as filmi me i mrekullueshem i vitit): ajo qe ka rendesi, eshte se Soderbergh duket se gjithmone, diku me pak e diku me shume, ka dicka per te thene. Pra interesi per filmat e tij mbetet konstant (per sa me perket mua, te pakten).

  Keto dite paska dale ne France (ne USA filmi thuhet se nuk ka gjetur distributor, dhe nuk ka dale fare ne kinema) « Unsane » nen titullin e francizuar « Paranoia ». Por siç thashe dhe me lart, une jam gjithmone kurioz per filmat e tij ndaj shkova ta shoh, shto qe filmi eshte i gjithi i xhiruar me nje… iPhone!

Filmi rrefen historine dy-tre javore te nje vajze te re, (e bindur se eshte e perndjekur (harassed) nga nje person), te cilen e mbyllin (gabimisht) ne nje spital psikatrik per dy jave. Gjithe duke u perpjekur te binde mjeket se ky eshte nje gabim nga ana e tyre, vajza e re fillon te dyshoje nese frika e saj eshte e bazuar, apo eshte fantazi e semure (paranoje).

*

Intriga eshte interesante, shto qe Soderbergu di (ne kuptimin e zanatliut) te beje filma, ti ujdisë ata (gje qe deri diku nuk ka ndonje gje te keqe).
Problemi eshte se ne film fillojne e grumbullohen shume gjera njeheresh dhe ai kthehet ne nje  aplikues te kodeve te filmit suspens (me tendence horrori) dhe kaq. Dakort, filmi eshte efikas ( «ta fut friken» – thone kalamojt), por i varfer në idé (kinematografike, sigurisht) : edhe ajo më interesantja (paranoja e supozuar nga vete heroina), nuk shkon shume larg : qe nga momenti qe sekreti (skenaristikisht) zbulohet, zbehet edhe vete ideja (kinematografike) ne fjale.

Sigurisht, disa mund ta shikojne spitalin psikiatrik si nje metafore e shoqerise amerikane te epokes #MeToo, shoqeruar me proteksionizem paranojak, por kjo nuk ndryshon ndonje gje te madhe : rezultati eshte goxha skeletik (skinny) per nje sipermarrje te tille : filmi kerruset nen peshen e psikologji se dhe vetem psikologjise (drama, drama !), e gjitha nen aspektin e imazhit te kamerave video-pergjuese (rezultat i xhirimit me iPhone) dhe deformimeve subjektive te perspektives (se imazhit, gjithmone).

Ps : po ta kisha perballe Soderbergun, do i thosha : “filmat e tu i kam qef, por kete rradhe… , s’ke ndritur gje. Nese do te kuptosh ku qendron problemi, hidhi nje sy The Visit te M. Shyamalan (e qe eshte fiks e kunderta e “Unsane”, gjithe duke patur te perbashket me të faktin e te realizuarit me mjete te vogla – “The Visit” ka qene xhiruar me ‘found footage’ dmth  kamera subjective dhe ka pas kushtuar vetem 5 miljon $).

nota: 6.5

trailer:

 

 

«Valë e Re» franceze apo maverick-ë të vetmuar ? (3 filma te rinj francezë të 2018-s)

Qe te flasesh per  «Vale te Re» kinematografike te nje vendi, tradita e do qe protagonistet e saj te vijne pak a shume nga e njejta shkolle (ne sensin akademik por dhe artistik te termit),  qe te njihen mes vetit, etj etj.
Në fakt, origjina e togefjaleshit vjen prej “Nouvelle vague”-s franceze te viteve ‘60 : regjizoret e saj ishin pothuaj te gjithe ish-redaktorë te revistes se famshme kinematografike  «Cahiers du cinéma», pra behej fjale per nje valë te formuar nga krijues qe kalonin nga kritika e shkruar tek realizimi (regjia), pa bërë asnje dite shkolle kinematografike (në kete rast,  Godard do thoshte : «shkolla me e mire ne kinema eshte jeta»).

Qe prej asaj kohe, kemi degjuar te flitet per Valen e Re te kineasteve gjermanë te viteve 2000 (ose me sakt, “Shkolla e Berlinit” (Berliner Schule) ose per Valen e re rumune (e etiketuar si e tille per arsye te faktit qe vendi dilte pas dekadash sistemi politik monist dhe jo sepse regjizoret perbenin detyrimisht ndonje grup homogjen), per ate Tajvaneze e ndonje tjeter. Dhe kaq.

Tani kalojme tek kinematografia franceze.
Sot qe flasim, ne pergjithesi, kinemaja franceze mbahet mire (sikur qofte dhe prej faktit te thjeshte qe, nje vend me jo më shume se 70 miljone banore, renditet i katerti , pas Kines SHBA-ve dhe Indise,  me rreth 200 miljon bileta kinemaje te shitura ne vit).
Po ashtu, per nga produksioni kinematografik, në Europe, Franca eshte vendi i pare me 300 filma te rinj ne vit (edhe pse disi larg SHBA-ve me 500 dhe Indise me… 1200 !). por edhe 300 filma te rinj ne vit nuk jane pak : kur shetit neper kryeqytetet e vendeve europiane dhe nese syri te sheh ndonje kinema, me te gjitha gjasat do ndeshesh edhe posterin e nje filmi francez.

Keto javet e fundit më eshte dhene te shoh 3-4 te tille, ndaj po i permbledh ne nje postim te vetem.

*

Se pari, duhet te them se ti etiketosh filmat e meposhtem thjesht si ‘film autor’ do ishte gje shume e kollajte : eshte evidente qe te kater filmat ne fjale jane firmosur nga regjizorë te cilet, kush me pak e kush me shume, jane te afirmuar (fjala ‘afirmim’ e ka fjalën ‘firmë’ brenda, pra nuk ka nevoje per me teper shpjegim se ç’kuptojme me ‘firmosje’ te nje filmi, dmth me film autorial).
Nga ana tjeter, filmat e meposhtem nuk kane qene prezantuar ne festivale filmash (asgje te keqe ne kete mes !), ndaj dhe kane patur nje shperndarje (marketing) disi me te vecante se ata qe i konsiderojme si filma-autorë (ose indipendente).

Me mire ti marrim nje e nga nje, dhe ne fund te shohim nese ata kane dicka te perbashket midis tyre :

1. “Nje qiell me yje mbi koken time” (Le ciel étoilé au-dessus de ma tête) – regjia Ilan Klipper.

Ky eshte filmi i pare fare i ketij regjizori tek te 40-at keshtu qe eshte normale te mos kisha pare asnje pune pararendese te tij.
Filmi rrefen 24 ore (ose me sakt, veçse nje mbremje) nga jeta e Brunos, nje beqari te stazhionuar tek te 50-at i cili, pasi ka botuar nje roman super te sukseshsem 20 vite me pare, qe prej asaj kohe… asgje më. Bruno nuk ka me frymezim per te shkruar, ndaj dhe zgjohet ne 2 te drekes dhe flé ne 4 te nates.
Bruno eshte, siç thuhet rendom, depresiv.

Really ?

Pikerisht, me nje situate te tille ‘dy-fytyreshe’ luan filmi (i cili trajton pergjate pothuaj 2/3-ave te tij shqetesimin e te afermve te Brunos te cilet vendosin ta shtrojne ne klinike private psikiatrike, per ta sheruar !) duke shtuar ne menyre tragjikomike pyetjen : kush jane te semuret e vertete ?
Forca e «Nje qiell me yje mbi koken time » qendron pikerisht tek humori i hidhur por kurre cinik, I cili ‘fsheh’ (por pa bere gjasme sikur fsheh) nje mesazh te forte politik per epoken ne te cilen jetojme.

10!

trailer:

 

************************************************************************

2. “Madame Hyde” me regji te Serge Bozon

I kam pare edhe filmat e tjere te ketij regjizori (kam pas komentuar “La France”  , dale ne kinema në 2007 dhe “Tip top” në 2013.
Serge Bozon ben nga nje te ri pothuaj cdo 5-6 vjet (pra rralle e per mall) por une perpiqem gjithmone ti shoh filmat e tij. Më interesojne shume! Nuk me lene kurre indiferent.

Veçanti e tyre eshte te mos qenit te ‘arrirë’ nga fillmi ne fund. Ose siç paskam shkruar per « Tip top », “Ozon ben filma vertet unikë, edhe pse jo teresisht te arrire nga fillim ne fund. Por, qe nga momenti qe ai eshte kurajoz dhe jo qullac, trazues dhe jo akademik (si 99% e filmave qe qarkullojne sot neper kinema), why does it matter??”.

“Madame Hyde” kap maja te papara dhe per mendimin tim, eshte filmi më kurajoz i regjizorit. Se pari, duhet thene se gjithshka ne film eshte menduar ne terma kinematografikë (idetë narrative, zgjedhjet per nga ana e formës artistike) etj. Ama nuk kemi te bejme thjesht me ‘loje vizuale’ (perzierje zhanresh, tonalitetesh etj etj) por kemi te bejme me nje film qe transhendon (‘kapercen’, tejkalon) realitetin, gjithe duke mbetur nje… mister! Si dhe vete kinemaja (o eshte mister arti kinematografik, o nuk eshte asnje art tjeter).

Ajo qe me ben pershtypje tek “Madame Hyde” (historia e nje zysheje fizike, mbiemri i te ciles te kujton “Dr Jekyll and Mr Hyde”, tmerresisht timede per nga natyra, në nje shkolle te mesme ne periferine e Parisit, me te cilen nxenesit tallen keqaz), eshte menyra se si regjizori filmon nje klase mesimi (te cfardoshme) ne nje gjimnaz te çfardoshem. Biles po mendoja se, fundja, nje regjizor na ngel ne mendje, per nga menyra se si filmon nje vend, nje ambjent, nje fshat etj etj te çfardoshem. Dhe nese ai e filmon krejt ndryshe nga gjithe te tjeret, ai film na mbetet ne mendje.

Sikurse edhe ne dy filmat pararendes, Serge Bozon vazhdon te filmoje Francen, vendin ku jeton. Por ne menyre ‘origjinale’ (autentike). Ose me sakt, siç nuk e kemi pare kurre me pare. Ne rastin konkret, objekti (ose me sakt, objektivi i kameras se tij) eshte fokusuar tek nje klase mesimi banale, por siç shkruajta ne fillim te komentit, Bozon arrin ne menyre te papare te transhendoje realitetin (nje klase ordinere mensimi) per te na e kthyer para syve tane ne diçka te mistershme ! Dhe filmi vete, ne nje objekt fantastik, politik dhe extatic !

10!

TRAILER :


*****************************************************************************

3. “Pol Sançez eshte rikthyer”  (Paul Sanchez est revenu !) – regjia nga Patricia Mazuy

Zonja Mazuy eshte zonje (e vertete) e kinemase franceze. Regjizore qe ben shume rralle filma (me siguri, jo se i ka munguar frymezimi apo deshira, por me se shumti, mendoj, i kane munguar producentet, pra financimi) ajo ka mbetur në memorjen time si regjizorja e telefilmit me te bukur qe kam pare ndonjehere ne jeten time : «Travolta et moi» (Une dhe Travolta) ne vitin 1994.

Edhe filmat e saj nuk bejne pjese ne ndonje rreth te veçante (psh filmash autorë) apo ‘shkolle’.
Mazuy vazhdon rrugetimin e saj te vetmuar dhe nje film i ri i saj, per mua te pakten, eshte eveniment.

“Pol Saçnezi eshte rikthyer” frymezohet lehtazi nga nje ngjarje e vertete: zhdukja pa gjurme e Xavier Dupont, nje francez tek te pesedhjetat i cili dyshohet si autori i vrasjes se 5 personave te familjes se tij në Nantes (verilindje te Frances) në vitin 2011.
Filmi i vendos ngjarjet ne jug (Var). Po ashtu, shume shpejt spektatori kupton se Paul Sanchez nuk eshte veçse nje pseudonim, por nuk mund te them më teper sepse te flasesh per filmin, duhet pothuaj paevitueshmerisht te flasesh per skenarin e tij, sidomos per ‘the plot twist’-in e tij final.

«C’est quoi la France ?» (What about France ?) duket te jete pyetja qe shtron regjizorja, por lum ata spektatore qe e kanre kuptuar kete (them keshtu, sepse filmi eshte pritur tmerresisht keq nga publiku, i cili me siguri priste te shihte thriller-in e 1001-të policor qe zbaton akademikisht kodet e sterperdorura te thrillerave te tille). Eshte pak a shume i njejti lejtmotiv qe e ka shtyre Serge Bozon (filmin e ri te te cilit e komentova pak me lart) kur realizoi ne vitin 2007 «La France» por dhe kete te te tanishmin : «Madame Hyde».

Gjenialiteti i ketyre filmave (te cilet nuk jane ‘kryevepra’, por jane gjenialë, fiks ne sensin qe kemi diskutuar déjà ketu), qendron ne ate se ata nuk japin pergjigje te gatshme por «thjesht» informojne mbi situaten aktuale, mbi ‘te rejat e fundit’, nepermjet nje tensioni filmik te forte dhe gati-gati autodestruktor, sigurisht gjithmone permes mizaskenes. Kjo e fundit, pa patur frike nga referencat, sidomos ato amerikane (“Duel in the sun” i King Vidor), arrin te tejkaloje sa natyren disi cinike dhe nganjhere edhe moraliste te personazheve te vellezerve Coen, po aq edhe aspektin disi spektakolar te «plot twist»-ve të amerikanit M. Shyamalan. Mazuy, ne menyre gjeniale, shkon pertej tyre, pikerisht sepse arrin te filmoje nje territor ordiner (ashtu siç filmon Bozon nje klase mesimi ordinere) në menyre unike, si askush më parë, gjithe duke u perpjekur te japë «lajme nga Franca» (What about France ?). Plani i fundit filmik i «Pol Sançez eshte rikthyer” (i cili, më shume se thjesht nje plan filmik, eshte nje ide e shkelqyer kinematografike) eshte nje nga aktet më liberatore, me gjeniale qe me eshte dhene te shoh ne kinema.

10!

TRAILER:

 

***

Epilog :

Tre filma qe marrin persiper te flasin ‘per Francen’, 3 filma gjeniale nga tre regjizorë vetmitarë, nga 3 mavericks te kinematografise franceze.
Nuk jane te vetmit, per te thene nje te vertete. Po me vjen ne mend nje tjeter emer : Alain Guiraudie (por ka dhe te tjere e te tjere). Ne filmin e tij te fundit (Rester vertical – Staying vertical), nje artist transformohej në te pastreh, duke kaluar nga diagonalja e hiçit, njesoj sic trasformohen personazhet kryesore të 3 filmave të komentuar më lart.
E perbashketa e tij me regjizorët e tjere te permendur ne kete review eshte fakti se asnjeri prej tyre nuk propozon nje label (etiketë) «ésprit français» (french style). Fare! As per “Vale te Re” nuk mund te flitet (kur kohet jane cinike, arti mbyllet ne vetvete dhe poetet mbyllen po aq ne vetmine e tyre). Nuk behet fjale as per regjizore  qe perpiqen te na japin leksione mbi «sensin e jetes» (largqofte !) : thjesht filmojne personazhe (nje shkrimtar 50 vjeçar te cilit i ka ikur frymezimi ; nje zysh timide me te cilen tallen nxenesit ; nje tip qe hiqet sikur eshte ish-kriminel) te cilet jane ne zgrip te ekzistences se tyre dhe te vetmen menyre per te ekzistuar kane shperthimin (explosion), si te vetmen menyyre per te arritur LIRINË.

Qe do te thote : ka ende poetë kjo botë. Dhe poetet jane gjithmone vetmitarë. Maverick-ë.
Per fat, disa prej tyre jane regjizorë. E qe na kumtojne disa gjera te rendesishme. Pak a shume si ajo fraza e tmerrshme e heroit kryesor te filmit te Patricia Mazuy:  “Je suis Sanchez. On est tous Sanchez !” (replika më gjeniale e llojit “Je suis…“, aq ne modë ne ditet tona)

 

 

 

 

Ku e ka shtëpinë Abas Kiarostami? (“3 faces” – film iranian me regji të Jafar Panahit)

Qe prej revolucionit te Gjelber te 2009-s, Jafar Panahi, ish-asistenti i te ndjerit regjizor iranian Abas Kiarostami (dhe regjizor i plot filmave te mrekullueshem duke filluar me “Dajren” e duke mbaruar me “This is not a film”) eshte në arrest shtepie dhe nuk mund te dale nga Irani. Normalisht, as filma nuk duhet te beje. Megjithate ai ka realizuar plot 3 te rinj, qe nga 2009-a. «This is not a film» (2011) ishte i xhiruar teresisht ne ambjentet e apartamentit te tij dhe ishte nje nga objektet më te shkelqyera kinematografike te ketyre 20 viteve te fundit. Pastaj, në 2015-n, Jafar Panahi (Xhaferi – ne shqip) realizoi Taxi Teheran dhe tani, nje tjeter film: “3 fytyra” (ose me sakt, ne gjuhen perse : “Se rokh”). Dmth 3 portrete.

*

   “3 portrete” fillon me nje skene shume te rende: ne ekran shohim nje video te realizuar me nje telefon celular ne te cilen duket nje vajze e re fshatare tek te 20-at tek i drejtohet nje aktoreje te njohur iraniane duke i thene se meqe kjo e fundit nuk e ndihmoi gjate periudhes se stazhit në ambicjet e saj per tu bere aktore (por e la pré e konservatorizmit te familjes se saj) , ajo (pra vajza e re) po vret veten, duke u varur ne degen e nje peme.

Videon ne fjale e sheh ne celularin e saj aktorja e famshme iraniane (rol te cilin e luan vete Benaz Jafari, aktore serish televizive në Iran), e shoqeruar nga Jafar Panahi (regjizori i vete filmit, në rolin e tij vetjak), e cila vë ne dyshim vertetesine e videos, duke menduar se behet fjale per nje manipulim nga ana e vajzes se re fshatare. Te dy nisen ne kerkim te saj (ajo banon ne pjesen veriperendimore te Iranit ku jetojne 9 miljon azerbajxhanfoles, po aq sa edhe në vetë Azerbajxhanin fqinj). Per rrjedhoje, ne film flitet në dy gjuhe: edhe në persisht (gjuha zyrtare e Iranit), edhe në azerisht (nje dialekt i turqishtes) : ne film qarkollojne plot fjale si “hiç”, “bujrum” etj etj. Vetë Jafar Panahi, duke qene azerbajxhanas per nga origjina (pra eshte dygjuhesh), sherben edhe si perkthyes (pervec se si shoqerues dhe shofer) per aktoren iraniane.

*

Nga t’ja filloj per te folur sadopak per kete film… te shkelqyer! Te mrekullueshem!

Ka 1001 menyra per ta parë atë. Sepse ka 1001 filma brenda “3 portreteve”.

Po e filloj nga ai më kinofiliku: “3 portrete” eshte homazhi më i arrirë qe mund ti behet filmave te kryemjeshtrit te kinemase iraniane, Abas Kiarostamit. I zhvilluar kryesisht ne veture, ai eshte homazh i drejtperdrejte per “Shijen e qershise”; i nisur nga nje mikro-ngjarje e vertete (shtypi iranian, perpara pak muajsh shkruajti per vetevrasjen e supozuar te nje vajze te re, sepse familja e ndaloi te behej aktore) ai eshte homazh per “Close-Up” te Kiarostamit; po ashtu, “Dhe jeta vazhdon” apo “Era do na marre te gjitheve” evokohen jo pak në të. Biles deri dhe plani i fundit i filmit te kujton mbylljen e Like someone in love!

Por do te ishte shume reduktuese nese do flisnin vetem per homazh kinofilik per filmat e Kiarostamit , sepse “3 portrete” ka fabulen e tij, me te papriturat e tij, etj etj. Edhe pse komentimi i tij lidhet ngushte me historine qe trajton, mund te them gjithsesi se behet fjale per 3 portrete aktoresh ne 3 epoka te ndryshme :
– aktorja e periudhes perpara revolucionit te 1979, pra permbysjes se Shahut, (personazh pothuaj i padukshem ne film)
– aktorja e serive te sotme televizive iraniane (Benaz Jafari)
–  si dhe vajza e re fshatare qe po ashtu enderronte te behet aktore .

Nuk shkoj dot më larg ne komentimin e filmit (siç thashe me lart, ai lidhet pazgjidhshmerisht me fabulën e tij), por “3 portrete” eshte ne te njejten linje me “This is not a film” dhe “Taxi Téhéran” pra, nje klithmë lirie e Jafar Panahit i cili, edhe pse ne arrest shtepie, arrin te na ofroje perla te tilla kinematografike

ps: filmi u vleresua me Cmimin e Skenarit më te mire ne Festivalin e fundit në Kanë çmim, i cili, paradoksalisht (pergjithesisht çmimet në Kanë jane në kundersens me qellimin e tyre, por ky eshte tjeter debat) eshte plotesisht i merituar.

10 !

 

trailer :