– France

Psikotikë të të gjitha vendeve, bashkohuni!

“Elle” (Ajo) – film francez me regji te hollandezit Paul Verhoven

S’besoj se ka njeri qe nuk e ka pare “Basic instinct” (me Sharon Stone tek hap shalet e saj). Ate film e ka pas realizuar kineasti hollandez Paul Verhoven gjate periudhes se tij Hollywoodiane (1985-2005).
Edhe pse i njohur kryesisht per filmat e tij amerikanë (RoboCop, Total Recall, Basic Instinct, Starship Troopers) duhet thene se periudha e pare e krijimtarise se regjizorit ne fjale ka qene  hollandeze (170-1985) por qe eshte me pak e njohur. Per fat, i kam pare te gjithe filmat e Verhoeven, dhe nje top-5 imi do ishte ky i meposhtmi :

 

1. Turks Fruit (1973)
2. De Vierde man (1983)
3. Starship Troopers (1997)
4. Black Book (2006)
5. Spetters (1980)

*

Gjithsesi, ka nje keqkuptim me filmat e tij : jo rrallehere, Verhoeven eshte konsideruar (nga jo pak kritikë apo nga nje pjese e publikut) si regjizor kollajshmerisht provokator, i hidhur, pervers, cinik, obsessed e siperfaqesor.

Ne fakt, nuk eshte aspak ashtu: nga te paktit qe ka arritur ne menyre inteligjente te mundesoje ne kinema bashkejetesen e eksperimentales me entertainment-in, hedonizmin me satiren, Paul Verhoven eshte nje shembull i shkelqyer i guximit dhe shpirtit te lire artistik, i satires çarmatosese (psh: Starship Troopers, nga te rrallet filma qe reprezenton permes nje shkretetire super-realiste, ne menyre habitshmerisht profetike, deshiren e verber per vdekjen te ISIS-it te sotem!) apo i i humorit befasues qe merr me vete gjithshka (dhe qe shpesh kalon per nga erotizmi – “Turkish Dilight” film i shkelqyer mbi çlirimin seksual).

Kishte 10 vjet qe Verhoeven nuk kish bere ndonje punë te re. I fundit ka qene nje film hollandez i realizuar pas kthimit te tij nga USA: “Black Book”, ne 2006, nga te parët filma qe kam komentuar ne kete blog, fiks para 10 vjetesh. Me ka pas pelqyer shume!

Kesaj rradhe i famshmi regjizor hollandez (sot pothuaj tek të 80-at) e ka xhiruar filmin e tij të 15 ne France, bazuar ne romanin “Oh…” te Philippe Jean (nje nga romancieret me te suksesshem komercialë francezë). Në rolin kryesor (por dhe në të gjitha planet filmike, pa asnje perjashtim te vetem!) eshte Isabelle Huppert, sot per sot aktorja franceze më në zë. Filmi u prezantua ne konkurim per Palmen e Arte ne festivalin e Kanës se ketij viti.

Historia e “ELLE” (Ajo) :

Michelle, borgjeze pariziene tek te 50-at, regina imperatrix -pronare e nje firme te madhe lojrash video, perdhunohet disa here rradhazi ne shtepine e saj ne periferine chic po aq borgjeze te Parisit (ku jeton e vetme) nga nje person i maskuar. Gjithe duke refuzuar te lajmeroje ne polici, Michelle i vihet punes per te gjetur dhunuesin e saj.

*

Film neo-hitchcockian par excellence, “Ajo” eshte nje thriller psikologjik qe zhytet (dhe zhyt spektatorin) ne thellesite me te panjohura dhe ‘te çuditshme’ te qenies njerezore : po aq sa te agresorit te prezumuar aq edhe te viktimes, duke shtruar pyetjen intime te reagimit ndaj nje agresioni te tmerrshem si perdhunimi, sidomos kur behet fjale per nje grua te pavarur qe gjithmone ka menaxhuar jeten e saj sentimentale, seksuale dhe profesionale me dore te hekurt, e per me teper qe ka nje te kaluar (femijeri) te shënjuar nga dhuna dhe tragjikja.

  Që eshte Paul Verhoeven regjizori (ose me sakte, dirigjenti: filmi te mahnit me perpikmerine dhe shkallen e larte te zoterimit te gjithshkaje ! ) qe trajton nje teme te tille nuk eshte çudi: filmat e tij gjithmone kane patur nje vizion veçanerisht turbullues e shqetesues per njerezimin dhe per sistemet sociale qe ai ka krijuar. Sot, gati 80 vjeçar, Verhoeven nuk i largohet tematikave te tij  aspak komode, as obsesioneve te tij plot rreziqe ne vetvete, duke guxuar, ‘one more time’, te trajtoje nje teme kaq provokuese permes nje inteligjence dhe ironie çarmatosese e unike !

nota “objektive” : 10
nota (subjektive) : 8

ps: Isabelle Huppert eshte ne apoteozen e lojes se saj. Më lart (dhe me larg!!) s’mund te shkoje!

trailer : https://www.youtube.com/watch?v=H-iBBgcp7PY

click :

Loçka ime!

“Ma Loute” – film francez me regji te Bruno Dumont

Shume shume seriozi Bruno Dumont ka kthyer tashme pllaken dhe ka filluar te beje humor ne filmat e tij: “P’tit Quinquin” ishte lajmeruesi i nje ndryshimi te tille, “Ma Loute” (Loçka ime) eshte konfirmimi: film burlesk par excellence, regjizori konkuron kete vit per Palmen e Arte ne festivalin e filmit në Kanë, pas dy trofesh (2 Grand Prix) tashme te fituara atje.

Ma Loute (Loçka ime) i zhvillon ngjarjet ne fillim te shek. XX ne veri te Frances, nê gjirin oqeanik te “Slack Bay” (i cili i jep edhe titullin filmit ne gjuhen angleze). Dy grupe shoqerore vihen perballe njeri-tjetrit: nga njera anë Van Peteghem-ët, familje borgjezo-incestuale e dekadente dhe nga ana tjeter, nje familje e varfer peshkataro-kanibale, djali i te ciles (te cilin pikerisht te afermit e therrasin Loçka-ime = Ma Loute) bie ne dashuri me vajzen e Van Peterghem-ëve.

Rolin e borgjezëve e luajne tërësisht aktorë profesionistë ose më saktë, e luan ajka (borgjezia) e aktorëve aktualë francezë (Rrastësi?). Ate të familjes se peshkatareve e luajnë teresisht aktorë amatorë (prap rastësi?). Midis ketyre dy grupeve shoqerore, qendron i trashi Machin, komisar policie dhe ndihmesi i tij (i holli Malfoy), te cilet inspektojne disa zhdukje te herpashershme personash qe ndodhin ne zonen ne fjale.
*

Film-monstër (nuk thashe monstruoz!), “Loçka ime“ në fillim befason: veshtiresia per tu futur në të (edhe pse tashme i kisha parë të 8 filmat e meparshem te Bruno Dumont) qendron tek “martesa” midis mizaskenes aspak ledhatuese te filmit dhe deshires komike (burleske) te gjesteve. Gjithsesi, me kalimin e minutave te para filmi funksionon, pra ndjehet dialektika e brendshme midis lirizmit nga njera ane dhe tonalitetit burlesk nga ana tjeter, e gjitha kjo permes nje procesi autodestruktiv qe ka per emerues te perbashkët humorin.
Pikerisht, nepermjet kesaj loje tonesh, filmi arrin të intrigojë, duke na kujtuar portretet e piktorit te rrymës naive Henri Rousseau, portrete (ne shikim te parë) te lemuara e plot ngjyra te ndezura por të cilët, falë mosperputhjes (ne dukje) me trashesine e trajtave dhe tipareve, intrigojne progresivisht mendjen e shikuesit.
E njejta ndjesi me filmin ne fjalë!

*

Ky quhet ekscentrizem, por ekscentrizmi nuk i ben aspak keq kinematografise (mbi 90% e filmave te sotem vuajne nga nje akademizem ulëritës! ). Për fat, pjesa më e mirë e kinematografise se sotme franceze guxon të jete ekscentrike (Steak i Quentin Dupieux, “Vincenti nuk ka luspa” i Thomas Salvator   , “Kulla e kontrollit te trafikut ajror” i Eric Judor  apo “Merde” i Leos Carax  -per te permendur vetem disa syresh te viteve te fundit) : filma qe guxojne te jenë “te ekzagjeruar”, “absurdë”, “irreverencialë”, “monstra”.

Ndofta kjo nuk eshte rastesi: shpirti i artistit francez jo rralle ka qene ekscentrik (në letersi: nga Rabëleja (Rabelais) tek Alfred Jarry; në muzike: nga Erik Satie tek Gainsbourg), te gjithe artistë “ekstravagantë” romatikë te pakorigjueshem. Por dhe në kinematografi: Jacques Tati, Jacques Demy, Jacques Rozier.., lista do ish e gjate.
Sigurisht, jo çdo regjizor i madh ka qene detyrimisht ekscentrik (sikurse jo e gjithe vepra e nje regjizori ekscentrik ka qene e tille: ajo e Godard-it, psh). Ne kinematografine franceze ekscentrizmi shpesh ka ardhur nga jashtë (Buñuel, Ruiz, Ferreri) ose si influence nga fusha te tjera (psh nga aktrimi ose teatri: mund te kujtojme FEKS, Fabriken e Aktorve Ekscentrikë Rusë te viteve ‘20). Eshte e natyrshme nje diçka e tille sepse ekscentrizmi eshte hapje ndaj “te huajës” : ne nje botë te populluar gjithe e me teper nga njerez-robotë, jane ekscentrikët ata qe ç’rregullojne makinën e vajisur te Shoqerise se Konsumit; ne nje bote depresivesh, ata jane public health.
Por fundja, edhe artikulli me i bukur qe Arber Zaimi ka shkruar ndonjehere deri me sot ka qene: “Manifesti i Ekscentrikut“.

Keshtu qe: vive l’excentrisme!
Rrofte “Loçka ime”!

8.8

trailer : https://www.youtube.com/watch?v=4lU1dR9X9VY

click:

Posted on 19th May 2016
Under: Te ndryshme | 7 Comments »

Je suis POPULLI

     “Je suis le peuple” -film francez me regji te Anna Roussillon

Kjo ne foto eshte regjizorja e filmit ne fjale. Anna Roussillon quhet. Franceze e lindur ne Beirut (kryeqytet i Libanit) dhe e rritur ne Kajro (kryeqytet i Egjiptit – gje qe na lejon te supozojme se ajo e njeh mire gjuhen e perbashket te ketyre dy vendeve, dmth gjuhen arabe), andej nga viti 2009 Anna perpiqet te realizoje nje film-esé mbi fenomenin e turizmit ne Luxor (ne luginen e Nilit), ne zemer te Egjiptit antik. Por meqe takohet dhe lidh rastesisht miqesi me Ferraj-n (nje fshatar tek te 40-tat) dhe familjen e tij, regjizorja vendos te filmoje jetne e tyre te perditshme me kameren e saj te vogel. Pa patur me te voglën idé paraprake se ç’mund te bente më vonë me ato imazhe.

Pas kthimit ne Paris dhe pas disa shkuarje-ardhjeve midis Frances dhe Luxorit, ne 28 janar te 2011, ne Egjipt plas revolta: ndodh ajo qe quhet Pravera arabe.

E luhatur midis deshirës (per tu ndodhur ne Kajro dhe per te filmuar revolucionin) dhe realitetit (vendndodhjes ne Luxor), regjizorja zgjedh realitetin: vendos te beje nje film mbi revolucioni egjiptian, i veshtruar nga qoshka e ‘humbur’ e Luxorit, nepermjet syve te nje fshatari te thjeshte: nepermjet syve te Ferrajt dhe familjes se tij.
Thene ndryshe, “Une jam populli” nuk eshte nje film ne kerkim te revolucionit, por eshte ky i fundit qe e kerkon atë.

*

  Ne fakt, filmi ka atributet e një ’revers shot‘, pra te nje “pasqyre”, pra eshte ”ana tjetër e medaljes” së ngjarjeve qe ndodhën ne Kajro ne periudhen 2011-2014. Banal ne dukje (filmi rrefen veçse jeten e zakonshme te nje fshatari “te humbur”, ne nje fshat po aq te humbur te lugines se Nilit), më shume se per revolucionin, “Une jam populli” pershfaq shikimin që ky fshatar i thjeshte egjiptian hedh mbi të (nje detaj: Ferraj ndryshon mendje 3 here brenda 4 vjeteve: nga konservator dhe pro-Mubarak, kthehet në mbeshtetes i flaktë pro-Morsi, per te nderruar më pas perseri mendje duke u konvertuar në anti-Morsi – por ky ‘detaj’ nuk eshte subjekt i filmit por ‘pasoje’ e tij), gjithe duke mbajtur kembet ne llucën e baltes se tokes se tij, tek hap kanalet ujitese.

Lidhjen midis jetes ne fshat dhe evenimenteve politike ne kryeqytet e kyen aparati i televizorit ne shtepine e Ferrajt (i vetmi argetim ne mbremje per fshataret), por qe pak e nga pak, kthehet ne element qendror ne film i cili, ne thelb, provon permes dialektikes se tij te brendshme me imazh e zë ate që heroi kryesor i thote andej nga fundi regjizores tek kjo e filmon me kameren e saj: “Tani, ne te gjitha shtepite e fshatit, deri edhe grate dhe femijët e dinë se çfare do te thote kushtetutë, zgjedhje, parlament“.

*

Dhe pastaj vjen fundi, i shkelqyer si dhe gjithe filmi. Shohim familjen e Ferrajt qe ndjek qetesisht lajmet ne TV, ku flet gjithe patos Al-Sisi, presidenti aktual i Egjiptit.
Papritur, ne momentin kur ai i kerkon egjiptianeve ta mbeshtesin ne luften e tij kunder dhunes dhe terrorizmit, ikin dritat
D

Shtepinë prej balte e mbulon terri. Njesoj si ne skenen hyrëse te filmit (po ashtu, me nderprerje dritash).

Pra historia perseritet: dritat ikin e vijne, sikurse dhe ushtarakêt qe ikin e vijne ne pushtet (a nuk ishte Al-Sisi nje gjeneral para se te vishte kostumin civil te presidentit?).
Asgje te mos kete ndryshuar valle ne Egjipt qe prej fillmit te filmit ? Dmth edhe qe prej fillimit te Revolucionit??

“Je suis populli” e le te hapur kete pyetje.

(une them PO, sigurisht qe ‘diçka’ ka ndryshuar!)

9.99

ps: titulli eshte sa evokator i sloganit trendy “Je suis…”, aq edhe i kenges se famshme “Une jam populli” (انا الشعب) te kenduar nga ajo qe shpesh thirrej “Piramida e katert e Egjiptit” (konsideruar edhe si zeri me i madh i gjithe Botes Arabe : 14 mije vibrato ne sekonde!)

TRAILER : https://www.youtube.com/watch?v=0GA6yiVYaDo

click:

***

Posted on 3rd April 2016
Under: Te ndryshme | No Comments »

Deliri gazmor i Erikut dhe Remziut (ose : kur Buster Keaton i shkel njerin sy ‘Marx Brothers’ dhe tjetrin ‘Monty Python’)

“Kulla e kontrollit te trafikut ajror” -komedi franceze me regji te Eric Judor

Eric & Ramzy jane nje dyshe humoristesh franceze, te cilet ne 2009 kaluan per here te parë ne anen tjeter te kameres duke marre edhe rolin e regjizorit te nje filmi : “Vetem te dy” ishte komedi e luajtur dhe e drejtuar nga vete ata, komedi fort e mire dhe po aq e lire artistikisht.

Eric Judor (njeri nga dy komiket) kesaj rradhe sjell si regjizor nje tjeter komedi, gjithe duke luajtur në të bashe me Remziun, “shokun e tij te armeve”. Filmi titullohet “Kulla e kontrollit te avioneve”.

*

Komedi 100% pa ironi, pa cinizem e pa skatologji (gje e rralle sot per kete zhaner!), filmi ofron thjesht delir, delir gazmor. Humori i dyshes ne fjalë buron drejtperdrejt nga femijeria, nga lumnimi femijeror, i cili mundeson “si me magji“ gjithshka (qe nga sherimi i hemoragjive nepermjet nje thesi me fara e deri tek perdorimi i kraheve te shqiponjes si shigjeta vdekjeprurese). Filmi eshte antipod i kodeve te sterperdorura te komedive komerciale: ne vend te tyre shohim në imazh plot ide poetike (por gjithmone humoristike!) si psh bagazhet qe fluturojne si tek filmi cult “Brazil”, ose Remziu qe rreshqet pergjate fasades së nje gradaçele fiks si nje stikeez, ose fishekziaret qe shperthejne ne momentin e rigjalljes se bodybuilder-it zezak etj etj.

I fresket, i rremujshem, offbeat, gezueshmerisht i zhurmshem por asnjehere vulgar apo degradues, “Kulla e kontrollit” eshte nje film ku Buster Keaton i shkel nje sy ’Marx Brothers’-ve dhe tjetrin ‘Monty Python’-ëve.
E mbi te gjitha mbi te gjitha eshte NJE FILM i LIRË !

*

André Bazin (1918-1958) ka pas thene qe, duke qene se kinematografia regjistron mekanikisht natyren (me natyre ai nenkuptonte realitetin e jetes mbi toke), eshte normale qe ajo (pra kinemaja) te pretendojë monopolin e nje objektiviteti te patejkalueshem. Nje karakteristike te tille ai e quante ‘vertetësi ontologjike’ te kinemase. Dhe shtonte: qe te jete art, kinemaja duhet ti nenshtrohet nje numri rregullash dhe te mos i lejoje vetes disa lehtesira.
Eric Judor, regjizori i kesaj komedie, duket se e ka kuptuar parfaitement kete gje: pak rendesi ka zhanri i nje filmi (komedi, ne kete rast), rregullat jane te njejta! (pak rendesi ka zhanri i filmit, vertetesia ontologjike e kinemase eshte nje dhe vetem nje)

 Parfait !

10 !

trailer : https://www.youtube.com/watch?v=YZ75gpgZvtc

***

Posted on 22nd February 2016
Under: Te ndryshme | No Comments »

Rini gjermane

 

 

 

 

 

 

 

 

Edhe pse zyrtarisht behet fjale per nje dokumentar, edhe pse i ndertuar vetem mbi bazen e arkivave televizive te kohes, “Rini gjermane” i regjizorit francez Jean-Gabriel Périot permban ne vetvete 100 here me teper fiksion se sa 100 fiksione te marre bashke.

Deri me sot, më ish dhene te shihja vetem nje “dokumentar” te ndertuar teresisht mbi bazen e arkivave : “Autobiografine e Causheskut” te regjizorit  Andrei Ujica. Ky eshte i dyti i ketij lloji.

Pra: duke shfrytezuar vetem arkivat e kohes, “Rini gjermane” merr persiper te rrefeje aktivitetin politik e me pas edhe luftarak te RAF, Rote Armee Fraktion (Fraksionit te Kuq te Armatosur) ose quajtur ndryshe “Banda e Baader-Meinhof” ne vitet ‘60-70.

Filmi ka ne qender kryesisht Ulrike Meinhof, kryeredaktoren e revistes “Konkret” dhe kalimin e saj nga beteja e imazheve ne studiot TV (gjysma e pare e filmit) ne luften e armatosur, kryesisht nepermjet atentateve (ne gjysmen e dyte te tij). Gjithsesi, nuk mungojne as personazhet e tjere te ketij grupi qe veproi ne Republiken Federale Gjermane te kohes : i ngritur mbi rrenojate e fashizmit dhe pothuaj asnjehere realisht e denazifikuar, Gjermania e atyre viteve u be teater i akteve te dhunshme, per rrjedhoje e te cilave humben jeten qe nga kryeprokurori ish-nazist Siegfried Buback (1977) e deri tek presidenti i Shoqates se Pronarëve te RFGJ Hans Martin Schleyer ( gjithashtu ish-nazist), edhe pse duhet thene se historia e atentateve te Fraksionit te Kuq te Armatosur mbyllet veçse me ‘Valën e trete‘, ate te viteve ‘80, me vrasjen e Alfred Herrhausen, president i Deutsche Bank (ne 1989), dy jave pas renies se Murit te Berlinit !
*

Ate qe regjizore te tjere e bejne permes fiksionit, francezi Jean-Gabriel Périot e ka bere ‘thjesht’ permes arkivave. Nje akt i tille kinematografik konfirmon qe kjo e fundit, para se gjithash eshte art i montazhit, ne kuptimin : ART I KRIJIMIT TE SENSIT. Eshte e hatashme puna e regjizorit ne krijimin e nje filli narrativ (sigurisht, pa zë komentues, por vetem permes zerit te imazheve te arkivave !!)  gjithe duke i lene hapsire spektatorit (fiks si ne filmat e mire !!) per te reflektuar ne gjithe kete histori. Pra, ne vend te shpjegimeve sociologjike apo historike, regjizori mundeson reflektimin e spektatorit nepermjet sedimentimit (dekantimit) te imazheve te kohes te cilat vijne prej dy burimesh kryesore: njeri eshte ai i filmave studentorë te DFFA (Deutsche Film- und Fernsehakademie) e qe me pas mundesoi me pas lindjen e “Rosta Kino” (grup militant kinematografik) dhe tjetri, reportazhet televizive te kohes.

*

“Rini gjermane” ka dy nunë : Godard-in dhe Fassbinder-in.
Filmi fillon me nje kronike fare te shkurter te Jean-Luc Godard ne vitet ‘60 pergjate te ciles ai degjohet tek ngré pyetjen nese asokohe ishte e mundur te ‘fabrikoje’ imazhe ne Gjermanine e pasluftes: nje vend (Gjermania) dhe nje kohe (pas-Lufta) ku vlerat njerezore ishin lekundur ndjeshem. Nga ana tjeter, filmi mbyllet me nje fragment te famshem nga filmi “Gjermania ne vjeshte”, pergjate te cilit shohim Fassbinder-in tek dialogon me të jemen e tij dhe i bertet pse ajo mbeshtet masat autoritariste te qeverise gjermane (te kohes) ndaj RAF. Ne kete menyre, filmi mbyllet me konstatimin e hendekut te krijuar midis gjeneratave në Gjermaninë e pasluftes.

Thene ndryshe : filmi lekundet midis pikepyetjeve dhe dyshimeve (doubt) te ketyre dy kineasteve referencialë te asaj kohe, duke nxjerre ne pah sa ekzistencen e nje gjenerate te tere qe fajeson veten te kete lindur “in the wrong place, at the wrong time” aq edhe mungesen e figures se babait (teme qendrore ne kinematografine gjermane te pasluftes, industri tashme e gangrenizuar nga nazizmi).

Sot, filmi paradoksalisht (por jo dhe aq paradoksalisht!) merr nje dimension krejt te papritur ne nje vend si Franca (dhe jo vetem ne France), vend i cili per momentin me se shumti mjaftohet te denoncoje se sa te ngreje pikepyetje mbi deshiren vrastare te jetimeve te saj te çoroditur per tu kthyer ne koktej Molotovë.

10 !

TRAILER: https://www.youtube.com/watch?v=ueEKLDIhb2U

***

Posted on 24th November 2015
Under: Te ndryshme | No Comments »

Vincenti nuk ka luspa + Reality + La Sapienza

3 filma-autor parë se fundmi:

“Vincenti nuk ka luspa” -film francez me regji te Thomas Salvator

Vincentit (ne shqip, Vinçenz?) i cili eshte tek te 30-at, natyra i ka dhene nje pushtet e fuqi te mbinatyrshme: forca e tij dyfishohet e trefishihet ne kontakt me ujin! Per ta jetuar ne menyre te plote kete dhunti, djali i ri shkon te banoje ne nje zone te pasur me liqene dhe lumenj, dhe mjaftueshem te izoluar per te qene ne rehatine e tij. Nje dite, Vincenti bie ne dashuri me Lucien.

*

Mrekulli e shkuar mrekullise ky film i pare i ketij regjizori te ri (prej te cilit rastesisht kisha pare nja dy-tre metrazhe te shkurter) : puro kinematografi! Dhe ç’eshte me e hatashmja, behet fjale per nje film te zhanrit fantastik me superheronj! Jam i bindur se, nese regjizoreve te Hollywoodit do u jepej mundesia te shihnin “Vincenti nuk ka luspa”, fshehtesisht do ishin bere xhelozë: me kaq pak mjete, pa me te voglin efekt numerik, me nje realizem qe te lë pa fjale, Thomas Salvador (i cili luan vete rolin kryesor), realizon nje film poetik (pra: po aq edhe komik, po aq edhe prekes, po aq edhe i çuditshem, po aq edhe…),  gjithe duke mbetur brenda zhanrit… fantastik!

Nje film i parë, bere gjithe dashuri e pasion, njesoj si dashuritë e para. Nga te paktet filma per te cilet fjalet e shumta jane fukarallek!

nota: 10 !

trailer:  https://www.youtube.com/watch?v=SsTr05nuXuM


REALITY -film amerikan me regji te Quentin Dupieux

Ne fillim ishte “Steak
Pastaj  ”Rubber
Me vone, doli “Wrong” (nuk e kam parë ndonjehere)
Ndersa vjet, “Wrong Cops

Kete vit, regjizori Quentien Dupieux (alias DJ Mr. Oizo) qe vazhdon te xhiroje ne USA filmat e tij, sjell “REALITY”

*
Po te guxoja ta thoja ne nje fjali te vetme, ajo do ishte : “Reality” eshte nje si ‘variant komik’ i “Inland Empire” te David Lynch. Pra nje enderr brenda endrres, por kesaj rradhe, nje enderr humoristike.

Filmi eshte fort i mire, me perjashtim te nje fakti te vockel: une si spektator e kuptova shume shpejt (qe ne krye te 10-15 minutave) qe nuk do kuptoja asgje per nga intriga (per nga skenari) nderkohe qe, ne kinema, nje film duhet me patjeter t’ja mbaje spektatorit te ndezur shpresen se do vije nje moment dhe ai “do e kuptoje” ate, pra intrigen (edhe pse, nje gje e tille ndofta nuk realizohet as deri ne fund te tij).
Tek “Reality”, kjo ndjesi se “nuk do kuptojme gje per nga skenari” personalisht me erdhi goxha shpejt. Kjo ndofta sepse behet fjale per nje regjister humoristik dhe jo dramatik si tek filmat e David Lynch (pergjate shikimit te “Reality”, shpesh me shkonte mendja tek “Inland Empire” ose edhe “Twin Peaks” ). A thua se komikja e justifikon goxha shpejt moskuptimin (incomprehension) ne nje film, ndersa dramatikja, shume më ngadalë.

Megjithate, a delicious film : extravagant, crazy, incongruous !

nota: 7.5

trailer:   https://www.youtube.com/watch?v=Zyljl85qVxI


“La Sapienza” -film franco-italian me regji te amerikanit Eugène Green

Regjizori i filmit ne fjale nuk eshte dokushdo: Eugene Green (lindur ne Amerike, por emigruar ne Europe ne moshe te re), eshte njeri nga zerat me autentikë e radikale te kinemase indipendente europiane (ose me shkurt, te filmave-autor). Nje autor i vertete. Per shumekend, ndofta dhe i vetmi trashegimtar i denje i Robert Bressonit.

Green  ka realizuar veçse 4 filma ne 12 vjet karriere kinematografike (pergjate 30 viteve te para te jetes se tij artistike, eshte marre me teater). Ky eshte filmi i peste. I parafundit ishte “Murgesha portugeze“,  nje mrekulli kinematografike, njesoj si dhe tema qe trajtonte (mistikja dhe spiritualja).  Ndersa kesaj rradhe (titulli ka per reference kishen “Sant’Ivo alla Sapienza” ne Rome, e ndertuar ne shek XVII nga arkitekt Borromini) regjizori ve ne qender te filmit te tij nje cift francez 40 vjeçaresh, njeri arkitekt e tjetra psikologe, te munduar nga dyshimi mbi sensin e vertete te punes dhe jetes se tyre bashkeshortore. Me qellim shkrimin e nje teksti mbi arkitektin italian te melart cituar, te dy mberrije ne Stresa, ne brigjet e “Lago Maggiore”, ku rastesisht njihen me dy te rinj italiane, vella e moter, njohje qe do ti jape nje sens krejt tjeter udhetimit te tyre neper Itali. *

I nje ekzigjence kinematografike te rralle, “La sapienza” fillon me nje densitet filmik magjepes i cili, nga mesi i filmit e tutje, mu duk se ulet disi. Nje mendje me thote se kjo vjen ngaqe zgjedhja regjizoriale qe ka bere Green, shpesh luhatet midis regjise bresoniane dhe asaj Straubiane. Kam pershtypjen se ka diçka qe nuk shkon ne dualitetin e te dyjave gje qe, per mendimin tim, nuk i lejon filmit te arrije nivelin gjenial te filmit te tij pararendes “Murgesha portugeze”.

nota : 8.5 

TRAILER :  https://www.youtube.com/watch?v=STgmzlVGKaE

***
Posted on 23rd April 2015
Under: Te ndryshme | No Comments »

Kur mollahët tallin menderen me Platonin dhe “mirë bëjnë”

“Iranian” -film me regji te franko-iranianit Mehran Tamadon

I kthyer perkohesisht ne Iran ne kerkim te personazheve te filmit te tij, regjizorin e filmit ne fjale te gjithe e refuzojne : ideja eshte te ftoje disa mollahë pergjate nje weekendi ne shtepine e tij te dyte rreth 60 km nga Teherani, per te diskutuar se bashku pikerisht rreth temes : “si te jetojme se bashku ne Iran” (sipas regjizorit, kjo teme mund te sherbeje si lejtmotiv per te thyer sadopak muret hermetike te pushtetit te ajatollahkracise qe qeveris Iranin qe prej 34 vjetesh).

Me ne fund, regjizori (ateist, dhe kete nuk ua fsheh aspak te ftuarve te tij) arrin të bindë 4 prej tyre. Pergjate gati dy oreve, shohim 4 mollahë qe kalojne nje weeekend tek shtepia e tij: filmi kompozohet po aq nga skena pergjate te cilave te ftuarit hanë e pijne gjithe duke pergatitur barbecue, sa dhe nga skena te bisedave te tyre ne sallonin kryesor te shtepise, ulur kembekryq mbi qilima te famshem persanë. Shkurt, imagjinoni 4 mollahë konservatorë tek bisedojne balle per balle me nje ateist per tema te tilla si “cila eshte shoqeria ideale: ajo laike apo religjioze?” Ose: ”C’vend ka ne historine e Iranin X apo Y personazh i saj?” etj etj . Thene shkurt, ne nje fare menyre, filmi ngjan me nje tv-reallity.

Ne pamje te pamje te pare te krijohet ideja se kemi te bejme me “nje marsian ne vendin e mollahëve”. Per me teper qe regjizori, mikpritesi i mollaheve, duket sikur nuk eshte fort orator dhe ne jo pak raste, e humb qartazi duelin teorik me te ftuarit e tij te veçante, te cilet nuk pertojne te jene sarkastike e ironike me tê.

Per fat, ne fund te shfaqjes se filmit, i ftuar ne salle ishte vete regjizori, per nje bisede te hapur me spektatorin. Keshtu qe keto qe po shkruaj ketu, i diskutova dhe me te drejtperdrejt.

Sipas tij, edhe pse ne dukje ai eshte i humburi i ketij dueli, mund te jete pikerisht ai fituesi sepse, gjithmone sipas tij, ne fund te fundit ai ja arriti qellimit te tij te fshehte: mollahet nuk e braktisen shtepine (eshte e vertete se ka momente ne film qe te krijohet pershtypja se mollahet do ngrihen, do marrin grate (te cilat jane ne nje dhome me vete) dhe kalamajt e tyre e do çajne ferren). Ose, siç tha vete regjizori, ata i degjuan me veshet e tyre argumentat e nje laiku (edhe pse me siguri, argumentet nga nje vesh u hyne e nga nje tjeter u dolen), panë me syte e tyre dike qe ka bashkejetuar 3 vjet me te dashuren e tij perpara se te martohej (rasti i regjizorit ne fjale), biles njeri arriti jo vetem te heqe nga koka turbanin e tij dhe me kete rast lejoi kameramanin qe ta filmoje, por te nesermen hyri ne sallonin e perbashket (hapsira ku jetohet bashke – teme qendrore edhe e debatit) me… bizhama! Gjithmone sipas regjizorit, ai (pra regjizori) arriti gjithsesi ‘ti prekë’ ata, dhe ata vete zbuluan nje pjese te tyre (biles edhe nje pjese te vete kontradiktave te tyre).

Mua personalisht filmi mu duk nje hiç i madh. Qofte edhe sikur te leme menjane faktin qe “Iranian” po  shfaqet vetem ne kinemate europiane dhe jo iraniane (pra filmi nuk do te kete asnje impakt tek publiku iranian), pra edhe sikur ta leme menjane kete fakt kokefort e domethenes, vete filmi ne vetvete nuk paraqet asnje interes. Jo vetem qe kemi te bejme me nje dialog shurdhesh, por ç’eshte më tragjike, filmi te le (pa dashje, sigurisht!) shijen… se i ben reklame mollaheve!  Naiviteti , sinqeriteti dhe diplomacia e regjizorit nuk sherbejne per kurgje, perveçse per te nxjerre ne evidence nje far’ simpatiklleku tek te ftuarit e tij (te cilet 70% e bisedes e kthejen ne shakà, gjithe duke folur per tema te tilla si laiciteti, liria apo te drejtat e gruas).

Per mendimin tim, problemi vjen tek perqasja kulturaliste dhe jo sistemike e regjizorit, teksa evokon problemet e mesiperme. Ta ilustroj me nje shembull : nje nje moment, regjizori u thote te ftuarve te tij se ne France mund te thuash gjithshka dhe kete e ilustron me nje shembull : “Në France -thote ai, eshte nje politikan qe quhet Jean-Luc Mélenchon (kryetar i nje partie te majtes franceze) qe kerkon perbysjen e Republikës se V-të në ate te VI-të (Franca, qe kur ka kaluar nga monarkia ne Republike, ka ndryshuar 5 here kushtetuten e saj, prej dhe nga sot flitet per “Republikë të V-të franceze” ). Ketu në Iran, vazhdon regjizori, ndalohet te flitet per permbysjen e “Republikes Islamike“. “Joooooooo– ja kthen mollahu i ftuar, sigurisht qe po! Nese dikush desheron, le te propozoje kalimin nga “Republika e Parë Islamike” ne “Republiken e II-të Islamike” dhe te vendoset me referendum!”

Shkurt, me ‘gallata” te tilla kalon filmi. Te vjen keq, sepse deshira e regjizorit eshte plotesisht e levdueshme (ai ka harxhuar me shume se 3 vjet per t’ja arritur qellimit te tij, pra realizimit te ketij filmi, si dhe eshte kercenuar nga autoritetet iraniane me shume se nje here!). Por ja qe gjithshka ka ngritur eshte nje keshtjelle prej rëre, që per me teper, nuk ka piken e interesit : asnje shkendije nuk vezëllin ne fundin e tynelit. As edhe nje !

Që Mehran Tamadon (regjizori) eshte nje idealist naiv, kjo u mor vesh. Problemi eshte se idealizmi i tij, ne rastin me te keq, nuk sherben më teper se xhiroja e filmit neper kinemate europane (buken e perditshme falna zot), dhe ne rastin me te mire, nje far’ vënieje (ne menyre inkoshiente !) te nje pasqyre perballe kontradiktave dhe veshtiresive qe paraqet vete progresizmi dhe laiciteti oksidental ne gjetjen e pergjigjeve ndaj pyetjeve te jetes. Por që ta besh këtë ballafaqim (qofte dhe ne menyre inkoshiente !) duke u vendosur perballe 4 mollaheve jo vetem absolutistë por mbi te gjitha te korruptuar deri ne palce nga sistemi qe perfaqesojne, me duket NJE HIC I MADH

2.0

trailer i filmit: https://www.youtube.com/watch?v=9cB9GqVbrBU

 Dialogue with the mullahs as the director of the film ‘Iranian’ sows ideas for the future : https://www.youtube.com/watch?v=Q4ydbAbMZlc

***

Posted on 23rd December 2014
Under: Te ndryshme | No Comments »

Kur të pandehurin e dënon gjykata por jo viktima e tij (ose: Abuzim me dobësinë)

“Abus de faiblesse” (Abuse of weakness – Abuzim me dobesine) film francez me regji te Catherine Breillat

Romanciere e njohur (por e njohur edhe si skenariste per filma te Fellinit ose Maurice Pialat) Catherine Breillat eshte edhe vetë regjizore (ka realizuar rreth 10 filma ne 40 vite karriere) te cilet jane shquar per natyren e tyre provokuese.

Me eshte dhene ti shoh pothuaj te gjithe filmat e saj te cilet edhe nese nuk jane te gjithe te arrire, kane nje meritë: jane guximtarë! Megjithate, regjizores ne fjale i detyrohem per diçka tjeter: ne fillimet e mia kinofilike te fundviteve ‘90, me kujtohet fort mire te kem degjuar zerin e saj per muaj e muaj te tere permes valeve te Radios ‘France Culture’, kur ajo merrte pjese ne emisionet ”Kinemaja e te shtunes”  dhe te kem mesuar jo pak gjera: gjithmone kam konsideruar se 10% te asaj qe mund te quaj kinofili timen, ja detyroj asaj.

***

Ne mesin e viteve 2000, pasi vendos te realizoje nje film (i cili do te titullohej “Bad Love”  dhe ku rolin kryesor do e kishte top-modelja Naomi Campbell) Catherine Breillat pasi bie viktime e nje hemoragjie cerebrale, bie me pas viktime edhe e Christophe Rocancourt, personazh kontravers i njohur si impostor famoz, te cilit asokohe regjizorja donte ti jepte rolin kryesor ne filmin e saj te ri. Ky i fundit i njohur tashme si mashtrues (gentelman thief qe ka bere deri dhe burg per aktet e tij ne USA), perfiton nga semundja e regjizores dhe arrin t’i zhvasë asaj plot 800 mije € ne forme çeqesh!

Ne 2012, gjykata franceze shpall fajtor personin ne fjale per “abuzim me dobesinë” dhe e denon me nje vit burg (si dhe rembursim te shumes ne fjale).
Mbi nje ngjarje te tille, Catherine Breillat ka bere kete film mbi nje ndodhi personale. Por jo detyrimisht autobiografik.

Tani dy fjale per filmin ne fjale.
Mendoj se, ne artin filmik, gjithshka mund te jete e negociueshme, me perjashtim te dy gjerave:

1. se pari, lenda filmike, pra ajo qe zakonisht quhet kinematografi, ne sensin qe, ashtu sikurse nje fature gazi ose telefoni apo korenti nuk mund te konsiderohet letersi, ashtu edhe jo çdo perzierje imazhesh mund te konsiderohet kinematografi. Pra e kam fjalen per ate qe e quajme rendom formë. Nga kjo ane, filmi, edhe pse jo 100% i arrire (pra i arrire jo ne teresine e tij, por pjese-pjese), permban momente (per shembull, hyrja e tij !!) qe thua me vete : çaste te tilla filmike nuk i kam parë kurre gjetiu, kurre më pare ne ndonje film tjeter! Dhe jane momente filmike qe meritojne ne vetvete noten 10 me yll! Gjithe duke pranuar qe ne teresine e tij, filmi meriton nje note shume me te ulet, por ç’rendesi kane notat!

2. veshtrimi i regjizorit mbi ngjarjen qe ai rrefen, ose siç mund ta quajme ndryshe, moraliteti i filmit (por jo detyrimisht morali i historise se tij, ok?).
Duke qene se “Abus de faiblesse” ka thekse fort autobiografike, mund te mendohet se filmi  do i kish te gjitha arsyet per tu kthyer ne akuzues (ndaj abuzuesit, dmth impostorit Christophe Rocancourt). Por jo! Fare biles! Filmi jo vetem qe lë spektatorin te gjykoje vetë, por as qe merret me kete gje: regjizorja jo vetem qe nuk bie ne ujra manikeizmi (dmth kush eshte “i mire” e kush “i keq” ne kete meselé) por as qe e ngre kete pyetje (gjithmone kinematografikisht, kuptohet). Duket se asaj i intereson para se gjithash te kuptoje funksionimin e mekanizmave te fshehte qe bejne nje qenie njerezore ne veshtiresi (fizike, shpirterore… etj etj) te bjere viktime e manipulimit, e mashtrimit. Duke ja arritur kesaj, Cathierine Breillat jo vetem qe arrin ta shpetoje filmin nga pesha e rende e filmave-akuzatorë (qe shpesh i bejne po aq te rende dhe moraliste jo pak filma te sotem!!) por e kthen ate ne nje shembull ‘par excellence‘ te filmit qe deshmon se sa fondamental eshte pikeshikimi qe nje regjizor (nje autor, nje krijues) hedh mbi vepren e tij artistike, akoma me teper kur kjo eshte e ngritur mbi nje ngjarje personale.
Chapeau Madame !

7.7

trailer (click)

***

Posted on 2nd April 2014
Under: Te ndryshme | No Comments »

Poshtë cinizmi! Rroftë lirizmi!

3 filma parë se fundmi, por qe kane gjithsesi diçka te perbashkët :

 “Takimet e pasmesnatës” ( “Les rencontres d’après minuit” aka “You & the Night” ) – film francez me regji te Yann Gonzalez

Film jetim (sepse nuk i ngjan asnje tjetri), skenari i tij nuk ka ku te shkoje me i thjeshte: nje çift i ri dhe sherbetorja e tyre travestite, nje mbremje vendosin te kenë per miq 4 te ftuar qe perfaqesojne 4 arketipe seksuale: Bushtrën (nje vajze e re nimfomane), Adoleshentin (nje riosh erotik),  Aktoren VIP (nje zonje te rende e sexy) dhe Kampionin (i shquar per penisin e tij te madh) per nje orgji qe ne fakt… nuk do te ndodhë kurre!

Takimet e pasmesnates“, i cili ne pamje te pare duket si nje ‘behind closed door’ (nje “huis clos” por qe nga i cili çlirohen ré onirike imagjinare te nje force dhe magjie te tille si fort rralle ne ndonje film te sotem), eshte nje lloj i tille kinematografie qe ja ofron vetë kamzhikun spektatorit per ta fshikulluar ate, dmth vete filmin, gjithe duke mos ju dridhur syri e duke mos patur frike: as nga kitsch-i, as nga fjalori guximtar gati vulgar, as nga ekspresionizmi pop. Nese personazhet nuk kalojne ne akt seksual, kjo jo sepse u vjen ‘turp’ ose jane te ndrojtur por perkundrazi, sepse imagjinata e secilit eshte aq e forte sa qe nuk ka nevoje ta tejkaloje ate prag.  “Takimet e Pasmesnates” eshte ne thelb nje film nuk ka ku te shkoje më sentimental.
Pra dhe lirik !

Ka nje lloj cinizmi gri ne filmat aktualë autorialë europianë, dhe frymemarrja e ketij ne fjale eshte pikekrisht nje klithme per daljen nga nje rreth i tille vicioz. Sigurisht, bujaria me te cilen regjizori trajton me gjithe shpirt e zemer secilen nga historitë e 6 personazheve te filmit e shtyn atë drejt nje ekzaltimi disi te pershpejtuar, por ky mu duk si nje difekt pothuaj i mirepritur per nje film te parë (ky eshte filmi i pare fare i regjizorit) qe duket fort entuziast dhe jo i mbyllur ne guvën e depresionit.
Rrefim mbi mosnenshtrimin seksual, “Takimet e pasmensnates” i mundesojne spektatorit te shohe ne nje fare menyre veten ne pasqyre, pa iu frikesuar karnavalit te tij intim.

7.9

trailer : http://www.youtube.com/watch?v=zjAXQIMH31E 

click:

 

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

“Historia e vdekjes sime” ( “Historia dela meva mort”) -film portugez me regji te Albert Serra

Fitues i “Leopardit te Arte” ne Festivalin e fundit te filmit ne Lokarno ne Italise, ky eshte filmi i trete i regjizorit portugez Albert Serra: pas “Nderit te kavalerisë” ne 2006 ( Don Kishoti/Sanço Pança) dhe “Kengës se zogjve” (El Cant dels ocells) ne 2009 ( tri mbreterit astronome Magi qe takojne femijen  e shenjte), kesaj rradhe eshte Kasanova qe takon… Drakulën!

Eshte nje film mbi hipokrizine, nje film ku personazhet nuk e dine tamam-tamam se ç’duan” – lexoja regjizorin tek shprehej per qellimet e tij artistike per krijimin e tij. Dhe ne fakt, edhe vete filmi eshte krejt i paparashikueshem, gjithe duke na kujtuar se kinematografia si art total, arrin te ‘gelltise’ e te sublimojë sa letersine (personazhi i Kazanoves!) aq edhe mitologjine, ti therrasë imagjinates sone kolektive prej spektatori, gjithe duke perdorur ate qe nje tjeter art (ne rastin konkret piktura) ka sjelle si vlere artistike deri më sot.

Pjesa e pare e filmit ka ne qender personazhin e famshem te Casanoves, ndersa e dyta, udhetimin e tij ne malet Karpate, ne mbreterine e Drakules : regjizori ve perballe dy simbole : ne njeren ane Casanova hedonist, mondan orator shakaxhi e qejfli, lexues i palodhshem dhe i apasionuar pas filozofise e nga ana tjeter, Dracula, i heshtur, gri, i cili ne vend te shperthimeve te te qeshurave leshon here pas here klithma te tmerrshme.  “Historia e vdekjes sime” eshte tabloja e nje epoke ne renie, e cila pak e nga pak i le vendin nje shekulli te ri, atij te XIX.

Edhe vete titulli i filmit eshte ironik, pasi ai i referohet vepres autobiografike te Kazanoves (Historia e jetes sime) duke e transformuar ne ate te Vdekjes: interieret plot ngjyra vezulluese te shek XVIII (te gjysmes se pare te filmit) i lene pak e nga pak vendin erresires, darkness (les ténèbres!!) duke e trasformuar ate ne nje homazh te mrekullueshem per pikturen dhe evoluimin e saj midis fund shekullit te 18 dhe fillim-shekullit te 19, ne agim te te cilit vete Casanova duhej edhe te vdiste.

8.7

trailer i filmit : http://www.youtube.com/watch?v=5DZYG8Yo9CU

click:

******************************************

 “Venera me peliçe” (La Vénus à la fourrure) – film francez me regji te Roman Polanskit

Polanski (nje portret te te cilit kam bere dikur ketu) kete verë mbushi te 80at pra teorikisht, “nuk ka më nevoje te vërë ne prove talentin e tij“, siç thuhet rendom. Ky i film i fundit i tij (vetem dy personazhe pergjate 90 minutave!!) eshte nje ‘argetim’ i tij, nje ‘kapriço’, por e bere gjithsesi me pasion! Frymezues per “Venerën me peliçe” eshte nje pjese teatrale e dramaturgut amerikan David Ives e titulluar “Venus in fur” vene ne skene ne Broadway, pjese e cila ka ne qender nje roman kult te historise se letersise qe mban te njejtin titull, shkruar ne 1870 nga austriaku Leopold von Sacher-Masoch (nga mbiemri i tij rrjedh dhe fjala mazohizem).

Historia me dy fjale:  i vetmuar nje nje teater parizian, pas nje dite shume te lodhshme provash per te perzgjedhur aktoren e duhur ne pjesen teatrale qe do vere se shpejti ne skene, nje regjizor gati sa nuk po largohet nga teatri kur befas ja mberrin Vanda, nje grua tek te 50at, kandidate per rolin ne fjale. Surprize: kandidatja ne fjale jo vetem qe ka marre me vete kostumet e nevojshme, por i njeh permendesh dialogjet e pjeses teatrale! Manjetizmi i regjizorit per aktoren (rol i luajtur nga Emmanuelle Seigner qe ne fakt eshte e shoqja e Polanskit)  kthehet pak e nga pak nga terheqje ne… obsesion! Sikurse dhe vete pjesa ne fjale! Sikurse dhe vete libri i Sacher-Masoch.

Filmi shkelqen pikerisht per ato qe eshte shquar edhe historikisht regjizori i tij: drejtimi i lojes se aktoreve dhe intensiteti dramaturgjik i skenave filmike.

6.8

trailer: http://www.youtube.com/watch?v=WiZAi0q2Yc0  

click


***
Posted on 28th November 2013
Under: Te ndryshme | No Comments »

Paris – Bukuresht: Europa e bashkuar përmes çifteve të ndarë?

“Beteja e Solferinos” – film francez me regji te Justine Triet  dhe “Secili nga antarët e familjes sonë” – film rumun me regji te Radu Jude

Kush e mban te bashkuar Bashkimin Europian? Kush tjeter perveç çifteve qe ndahen?!  Prova me e mire e kesaj qe them eshte dalja e ketyre dy filmave, njëri francez e tjetri rumun, te dy keta vende te BE-se, ne te njejtin vit, ne te njejtin muaj.

Ckane te perbashket imazhet e mesiperm? (majtas francezi, djathtas rumuni). Ne te dy rastet behet fjale per baballarë tek te 40-at, te divorcuar, te dy me nje femije per te cilin lene koken (e qe mund ta takojne vetem per nje weekend ose per pushimet vjetore), te dy me nga nje ish-bashkeshorte qe tashmë ben jeten e saj me nje tjeter partner. Po ata, si t’ja bejne?

Edhe zgjidhja (skenaristike) eshte e njejte (ja nje prove tjeter e unifikimit te Europes!) ne te dy rastet : permes humorit. Ne rastin francez, permes tragjikomikes; ne rastin rumun, permes humorit te zi.

Te dy jane filma-Red Bull dhe merita e tyre (te dy jane te mrekullueshem!! ) eshte se arrijne t’ja dalin (jo vetem skenarisht  pra per nga intriga, per nga fabula) por mbi te gjitha artistikisht ‘behind closed doors‘, pra pertej izolimit e klaustrofobise (edhe pse te dy filmat i zhvillojne ngjarjet e tyre pergjate nje pasditeje te vetme : nje baba shkon te marre gocen e tij, por e jema nuk pranon).  Ne te dy rastet ‘zgjidhja‘ e nyjes gordiane nuk eshte ‘in‘ por…’out‘! Dy filma qe mund te shihen si dy metafora per vetë Rumanine dhe Francen aktuale? Dhe ‘automatikisht’ per vete ‘Bashkimin’ Europian?
___
nota : 16 (2 x 8)


TRAILER I FILMIT FRANCEZ : 
http://www.youtube.com/watch?v=y55h0g2ntuk

TRAILER I FILMIT RUMUN : http://www.youtube.com/watch?v=NFGzl6uTGL4

ps: ne filmin rumun, ne nje nga rolet kryesore luan Gabriel Spahiu !  Si emer shqiptar duket, apo jo??

***
Posted on 31st October 2013
Under: Te ndryshme | No Comments »