– Kine

Kina, emër i gjinisë femërore («Ash is purest white» – film kinez me regji te Jia Zhang-ke)

(more…)

Advertisements

‘Til madness do us part

  Filmi i fundit i Wang Bing, me te madhit dokumentarist (dhe jo vetem dokumentarist!) kinez (dhe jo vetem kinez!) zgjat 4 orë: ngjarjet zhvillohen ne nje “azil budallenjsh” ne nje province te humbur te Kines.

Kuptohet, nocioni i azilit ne kete rast eshte ca i gjere: në të vegjetojne qe nga ata qe jane realisht me te meta mendore, ata qe familja i trajton si te tille sepse s’ka ku ti çoje, e deri tek ndonje vagabond qe ka kryer krime te vogla dhe qe drejtesia kineze e çon “per ta riedukuar”. Ka pacientë qe jane aty prej 20 vitesh sikurse ka dhe nga ata qe jane prej 20 ditesh.

Ne fakt ngjarjet, me shume se sa ’zhvillohen’, duhet thene se ndodhin. Ndodhin, ashtu si edhe vete Wang Bing qe u ndodh me nje kamera ne sup per 4 muaj non-stop ne azilin ne fjale i shoqeruar vetem nga nje asistent per te filmuar nate e dite heronjt e tij, gjithe duke arritur aq mire te ‘zhduket’, te behet i padukshem ne ate pike sa, per shembull, kamera e tij eshte e afte te regjistroje nje te çmendur qe nuk arrin ta zere gjumi ne 2 te nates, por pa na krijuar ne spektatoreve qofte dhe me te voglen pershtypje se regjizori ka qene ne te njejten dhome me të!

Wang Bing jo vetem qe ka xhiruar per muaj te tere, por mbi te gjitha ka integruar temporalitetin e ‘personazheve’ te tij (njesoj siç integronte temporalitetin e motrave te braktisura ne fshatin e humbur Yunnan ). Ndryshimi i vetem eshte se, ne vend te maleve, kesaj rradhe behet fjale per qeli azili dhe, ne vend qe te punojne nga engjesi ne darke ( “Motrat e Junnanit” ), protagonistët e tij kesaj rradhe thjesht merziten, pra mezi shtyjne kohen nga mengjesi ne darke. Perndryshe, eshte e njejta mizerje, e njejta papasterti: “Lasciate ogni speranza, voi ch’entrate” : Harroni çdo shprese -thote Dantja kur na fton te hyjme tek “Ferri” i tij. Dhe qe ne rastin e filmit ne fjale perkthehet: “Te dashur spektatorë, me perjashtim te kolltukut te kinemase, jeni te lutur te braktisni çdo konfort”.
Amen!

Résultat de recherche d'images pour "a la folie wang bing"

“Til the Madness do us part” perbehet nga skena te filmuara pergjate minutash te tera, ku secila eshte e nje realizmi çarmatoses: filmi eshte aq ‘i vertete’, aq ‘realist’, sa qe ne teresine e tij, ai kthehet “paradoksalisht” ne metaforë te botes ne te cilen jetojme, nje metaforë qe ne fund te 4 oreve te filmit na ben ti shtrojme vetes pyetjen : “Cilet jane te çmendurit e vertete: ata ne azil apo… ata jasht tij??”

Per ne si spektatore, eshte e kote te aventuroemi per te kuptuar se si proçedon teknikisht Wang Bing gjate xhirimeve ne azil (gjera te tilla bejne pjese tek magjite e zanatit te kineastit, edhe pse nje ide e kam) por une di qe, ne 4 ore, nuk ka per asnje sekonde te vetme as perçmim, por as edhe meshire. Vetem compassion (qe ne shqip perkthehet dhembshuri, por nuk jam i sigurt se eshte fjala adekuate).
Ose me sakt, ka vetem empathy (qe po ashtu perkthehet ndjeshmeri, por qe ne shqip, gjithsesi me duket reduktuese).

Shkurt: ndofta diçka me pak se dhembshuria. Por diçka me shume se ndjeshmeria.

Ose diçka midis te dyjave.

Ose nese do guxojme ta themi: HUMANIZEM

nota: 10!

trailer i filmit: https://www.youtube.com/watch?v=HQasOgIlAgs