Woody Allen

“Irrational Man” -film amerikan me regji the Woody Allen (ose: Dostojevski ‘for dummies’)

Abe Lucas, profesor filozofie tek te dyzetat por qe ka humbur shijen e te jetuarit, sapo eshte emeruar ne nje qytet te vogel amerikan per te dhene mesim ne universitet.
Abe, alkolik e depresiv, mendon se, cilet do qofshin aktet e tij (militantizem politik ose mesimdhenie), ato nuk sherbejne më per asgje ne boten e sotme.

Pasi lidhet sentimentalisht me nje prej kolegeve (e cila e ben nje gje te tille per te harruar divorcin e dhimbshem qe sapo ka kaluar), profesorit ne fjale i vertitet rrotull edhe Jill, nje studene e tij e cila, edhe pse e dashuruar pas te fejuarit te saj (po ashtu student), e konsideron te paperballueshme sharmin, temperamentin dhe romantizmin e profesorit te saj. Megjithate, ky i fundit e refuzon prerë.

Por nje dite, krejt rastesisht, destini i Abe (rol i luajtur nga karizmatiku Joaquin Phoenix) dhe Jill (rol i luajtur nga bukuroshja Emma Stone, muza aktuale e Woodit), ndryshon teresisht qe nga momenti qe te dy behen deshmitarë te nje bisede te nje gruaje (te panjohur per ta) me disa miq te saj. Pasi merr  nje vendim radikal dhe kategorik, qe nga ai moment, Abe rifiton shijen per jeten.
Por nje zgjedhje e tille pasohet paevitueshmerisht nga nje seri ngjarjesh po aq kategorike dhe radikale per te dy protagonistet e filmit (te cilat nuk mund ti rrefej per arsye SPOILER).

*

Ne aparence (pseudo)komedi gjysem-ekzistenciale gjysem-policore, filmi ne fakt (sidomos kur shikon fundin e tij) eshte nje thriller metafizik, i te njejtes venë me dy filmate vetem anglezë te Woody-t, pra me “Cassandra’s Dream” dhe “Match Point (më te miret e tij ne keto 20 vitet e fundit sipas mendimit tim) dhe s’ka asgje te perbashket me filmat tra-la-la qe xhiroi keto kohet e fundit neper Europe (ne Barcelone, Rome apo Paris).

Regjizori, i cili ka tashme ne aktiv te tij pothuaj 50 filma (ne 45 vite karriere -pra gati nje film ne vit, rekord e shkuar rekordit !!), duket se kesaj rradhe e merr më seriozisht subjektin dostojevskian te filmit te tij “te rradhes” (se k’shu eshte bere me thene !). Heroi i tij tashme nuk beson më në asgje: as ne imperativin kategorik te Kantit e as tek Kierkegaardi dhe ankthi i ketij te fundit perballe lirise pa kufi per njeriun. Biles dhe libri i Abe mbi Heidegger-in dhe raportet fashizmin i duket si kontributi “i rradhes” mbi nje teme te stertrajtuar tashme dhjetra e dhjetra here. Gjithsesi, mbetet Sartre dhe ekzistencializmi i tij qe na kerkon ta ripyesim e ripyesim veten mbi ‘te mirën’ dhe ‘te keqen’, jo më ne menyre abstrakte por mbi ate se çeshte ‘e mira’ dhe ‘e keqja’ per gjithsecilin nga ne.

Pikerisht ketu, Abe ja gjen ilaçin depresionit te tij: me ne fund, ai ka rastin te veprojë (e jo më të diskutoje e diskutoje “si ta ndryshojme Boten” ). Qe i bie: mjafton rastesia per te modifikuar jeten e nje njeriu. Ose: mjafton rastesia per te modifikuar destinin e nje jete (fundin e filmit sigurisht qe nuk mund ta them).

Megjithate, filmi mu duk ‘i kotë’ (vain). Jo vanitoz, por vain (kot).

Kush e ben te tille?

Ajo qe e ben ate te tille, mendoj, eshte pikerisht reflektimi abuzues i Woody Allen (skenarist dhe regjizor i filmit te tij) me rastesine. Por dhe shume nuk mund te shpjegohem sepse kjo lidhet pazgjidhshmrisht me skenarin, por kaq mund te them : filmi te lë, in fine, shijen e nje “Krim dhe ndeshkim”-i dostojevskian ‘for dummies’.
Ose te nje disertacioni filozofik te ilustruar.
Te ilustruar bukur, ok, por thjesht te ilustruar (dhe jo te misheruar).

 6.2

TRAILER :  https://www.youtube.com/watch?v=hP8mPkyBntw

Prap Woody??

“Blue Jasmine” – film amerikan me regji te Woody Allen

Pas turneut te tij europian gati 10 vjeçar (dhe dalldisë pas muzave te tij : Scarlett Johannson, Carla Bruni apo Penelope Cruiz) Woody i eshte kthyer vendlindjes, dmth Amerikes. Muza e tij e radhes quhet Cate Blanchett (dhe aq me mire per mua: bashke me Cameron Diaz, ajo eshte nje nga dy-tre aktoret e mia te preferuara amerikane).
Kisha degjuar e lexuar se shtypi dhe kritika europiane po e presin goxha mire filmin e tij te ri, duke e konsideruar si me te mirin e regjizorit, qe prej gati 10 vitesh, dmth qe prej “Match Point”. Ishte ky kuriozitet qe me shtyu te shkoja ta shihja, edhe pse isha betuar, e zeza ne te bardhe, se nuk do shkoja me te shihja filmat e Woody-t.

Blue Jasmine” eshte historia e nje gruaje te sapodivorcuar nga nje pasanik (filmi lë të nenkuptohet se burri i saj, rol i luajtur nga Alec Baldwin, ishte tip Bernard Madoffi qe perfundon ne burg) dhe andrallat me motren e saj pas divorcit. Sa isha ne kinema, filmi me ‘pelqeu’, me ‘argetoi’. Sapo dola nga kinemaja… e harrova!  A thua se kisha qene ne ndonje park lojrash: asnje kujtim, asnje meditim per te, hiç fare fare. Wow! Si eshte kjo pune?

Qe Allen di te beje filma (pas nje karriere 40 vjeçare, ç’te Kish qene!) dhe qe une po ashtu di (shpresoj) te shoh filmat e Woodit, kete e dija, po seç kish diçka qe prap se prap nuk shkonte. Ne darke, per fat degjoj ne radio nje kritik kinemaje (te cilit ja vleresoj ato qe thote e shkruan mbi filmat, por  njekohesisht eshte edhe shkrimtar- dhe kjo ka rendesi! ), hodhi idene se ndofta Woody Allen ka shkuar kot (eshte ngaterruar ne vocacionin e tij) : u ka dash te behej romancier! Dhe do kish qene vertet nje romancier i madh! Sepse sipas tij, ngjarja ne vetvete (skenaret e filmave te tij, Woody i shkruan gjithmone vetë!) eshte fort interesante, por që ne imazh… nuk jep pothuaj asgje!

Dhe ne fakt, kritiku ne fjale kish te drejte. Edhe pse e ‘maskuar’ falë mjeshterise profesionale te regjizorit, ne fund te fundit, “Blue Jasmine” nuk eshte veçse nje ’skenar i kthyer ne film’. Qe prap se pra do te thote : para se gjithash (dhe mbi te gjitha) nje skenar.
Dhe kjo nuk eshte hera e vetme: gjithmone kam patur ndjesine e mungeses se deshires per te riparë nje film te regjizorit ne fjale (me ndonje perjashtim te rralle, si psh “annie hall” ose “manhatten” ). A thua se tek filmat e tij nuk kam arritur (nuk kam mundur) te shikoj imazhe.
Per shembull, kur dola nga kinemaja, pyeta veten :
– ç’fare fshihen pas imazheve qe pashe??
– Asgje!
– C’fare ka dashur te na thote autori? (pra, a permbante filmi imazhe qe ‘nuk munda ti shoh’ qe heren e pare?)
– Jo, asnje per besë!
– Per shembull (qe te jem konkret) : ne qender te filmit eshte Jasmine, e luajtur nga Cate Blanchett. Nese fytyra (face !) e saj do ishte kthyer ne imazh, ai do me shoqeronte edhe pas filmit! Pak a shume si fytyra e Gena Rowlands ne filmat e John Cassavetes! Pak a shume si  ‘Faces’ e Cassavetes!

Shkurt : nese e gjithe kjo histori do kish qene nje roman, me siguri ai do ishte nje roman i mrekullueshem!! Keshtu qe kritiku qe lançoi idene, më duket se e ka fort mire: Woody Allen, ne fund te fundit, ndofta eshte gabuar ne perzgjedhjen e tij profesionale: nese do kish zgjedhur letersine si art te tijin, do ish bere nje romancier vertet i madh! Dhe si artist qe i ka qejf paradokset, jam i bindur se vete Woody do kish qene dakort me kete konstatim!
nota : 6.0

TRAILER  (click)  

***

Posted on 2nd October 2013
Under: Te ndryshme | 4 Comments »

You Will Meet a Tall Dark Stranger – film anglez me regji te Woody Allen

  … film te cilin nuk kisha fort ndermend ta shikoja, por rrethanat ishin te tilla qe më ‘detyruan’ ta shihja (aksidentalisht).
Sikurse edhe disa te fundit te Woody Allen, “You will meet…” eshte xhiruar ne Angli, tema e filmit eshte angleze, pra ai mund te konsiderohet si film europian (edhe pse i realizuar nga nje regjizor amerikan !). Dhe ne fakt, filmi i drejtohet nje publiku teresisht europian.

Duke pare filmin, po mendohesha se sa eshte plakur, ne fakt, pikerisht ky, pra i famshmi publik europian. Sikurse jane plakur vetë filmat-autorialë europianë, karakteristikat e sotme te te cileve mund te permblidhen me fjalet : filma te urtë, të ngadalte, humanë. Gje qe e mendova ne fakt edhe kur pashë “another day”, filmin e fundit te Mike Leigh “, te cilin e komentova pak me lart, dje. C’eshte dhe më komike, eshte fakti se sot eshte fare kollaj ti ngaterrosh filmat autorialë europianë me njeri-tjetrin, biles mund ti ngaterrosh fare mire edhe me telefilma ose me episode serish te stergjata. Eshte pothuaj e veshtire tu mbash mend titujt, aq me pak te te bejne pershtypje, e akoma më e rrallë te te mbesin ne memorje…

Keshtu qe ç’mbetet per ti dalluar nga njeri-tjetri eshte, te themi, l’écriture, skritura e tyre, menyra se si jane shkruajtur. Sepse sa per cilesine kinematografike, s’ke ç’u thua : drita eshte e bukur, aktorët luajne nuk ka më mire, mizaskenat jane diskrete (gati-gati frikacake, por kete po jua falim…) : Alain Resnais, Woody Allen, Claude Chabrol, Ken Loach bejne nga nje film te ri ne çdo nje a dy vjet , ndersa ne, spektatorët, ua njohim lehtazi firmën. Ajo qe quhej dikur “politika e kineastëve-autorë” (la politique des auteurs), qe nje here e nje kohe do te thoshte qe nje regjizor-autor te vinte artin e tij ne rrezik, te guxonte, te rrezikonte, sot eshte kthyer ne nje “plagë” per spektatorin, plagë e tipit : “oh, paska dalë Woody Allen-i i ri…”

Ndaj thoja më lart se ndofta e vetmja gje qe mbetet per tu komentuar, eshte skritura e tyre. E vetmja qe duket se ka deri diku vlerë.
Sikurse dhe tek ai i Mike Leigh, edhe tek ky i fundit i Woody Allen-it, edhe pse nuk ajo nuk “shpik” ndonje gje te re, duket se eshte skriturë deri diku inteligjente dhe deri diku edhe e ashper. Ok, nuk eshte fjala per nivelin e skriturës se filmave te fundit te Bergmanit (autor europian), -fundi i viteve ‘80 – , dhe qe per më teper, ishin telefilma !!!. Jo jo. Keta te Woody Allen-it, Mike Leight apo Ken Loach jane më pak precizë, më pak provokatorë, më teper llafazanë, pra shume here më plakaruqë se ato qe bente nje plak tek të 80-at, Ingmar Bergman-i, ne fundin e viteve ‘80. Ato duken rijoshë ne raport me keta qe permenda !!

Keshtu qe nuk me mbetet vetem ti vë nje notë, kuptohet kaluese, siç eshte 7-a, dhe e gjitha kjo, të me kujtojë, nje shoqe timen te gjimnazit qe shqepej pikerisht ne shtata, dhe sa here merrte nje note te tille, thoshte me humor e ironi bashkë : Eshte notë serioze 7-a !

***

Posted on 7th January 2011
Under: AllenAngliIndipendent | No Comments »

“Vicky Cristina Barcelona” – film amerikan nga Woody Allen

Para nja 5 vitesh, mileti kujtoi se Woody Allen kish marre fund, perderisa po perseriste veten me monotoni te pashoqe (” Hollywood Ending“, “Melinda & Melinda“, “Anything Else“). Pastaj, nga titulli i ketij te fundit, ndofta ka thene me vete: ka ardh koha te bej vertet diçka tjeter: Anything else!!

Woody e la New York-un, erdhi ne Europe, ndryshoi plothuaj krejt “stil”, dhe realizoi “Match point” (jo keq !), “Scoop” (pa ndonje interes…), “Cassandra’s dream” (ky film duhet te jete shume here me i mire sesa me eshte dukur: do desha ta rishikoja, kam frike se eshte nga filmat me te mire te Woody Allen!), dhe tash se fundi: “Vicky Cristina Barcelona”.

Te gjithe keta filma i ka realizuar ne Europe. Me se shumti ne Angli. Kete te fundit, ne Spanje.

Ne thelb, me filmin “Vicky Cristina Barcelona“, Woody ka dashur te vere balle per balle (do me thene me na tregu, me na shfaq) dy anë te ndryshme te dashurise oksidentale : ate all-amerikane, disi më egoiste, më kalkulatore, me materialiste, dhe ate alla-europiane, më sentimentale, me “histerike”, më “patetike”, më natyrale.

Po deri ku ja ka arritur? Nuk po guxoj e te them qe dhe Woody, duhet te dale ne pension si puna e Clint Eastwood-it, por dhe shume ketej neper Europe, s’ka pse sillet… sepse, do perfundoje prap si puna e Melinda & Melinda & Melinda & Melinda…….

ps:
 Më erdhi keq per diçka: Barcelona eshte nje qytet qe e njoh mire, kam qene disa here, shume here biles. Eshte qytet i pisët (zhuls!), dhe pikerisht, pislleku i Barcelonës, ne nje fare menyre, perben dhe lezetin e sharmin e tij. Ndersa Woody Allen e kishte filmuar qytetin si… kartoline. U zhgenjeva…

Posted on 17th March 2009
Under: AllenUSA | 2 Comments »

“Cassandra’s Dream” – film amerikan nga Woody Allen

Pas “Match Point” dhe “Scoop“, Woody Allen mbyll trilogjine e tij angleze me “Cassandra’s Dream” (Endrra e Kassandres).Ky eshte film i mire, ndofta nga ata pak vertet te mire qe ka bere Allen.
Kam pershtypjen se do doja ta rishihja per ti dhene ate qe meriton. Sepse me duket se meriton edhe me shume se ç’i “dhashë”, kur dola nga kinemaja

Posted on 13th March 2009
Under: AllenUSA | No Comments »

“MATCH POINT” film i Woody Allen

Woody Allen e prezantoi filmin e tij te fundit “Match point” ne Festivalin e Kanës, jasht konkurimit dhe prej 3 javesh shfaqet ne kinemate franceze. Më mire vone se kurre, sot ishte rradha ime per ta pare.

Krejt i ndryshem nga 34 filmat e meparshem te tij (komedi te holla burleske ku ngjarjet zhvillohen ne New York e ku personazhet jane klasë e mesme amerikane ose borgjezi e mesme), “Match point” ndodh teresisht ne Londër (Angli). Behet fjale per Chris Wilton, nje ish-lojtar tenisi profesionist, qe ka vetem nje objektiv ne jete: ne ngjise shkallët e hierarkise sociale. Konvertuar ne profesor te ketij sporti ne nje lagje tejet te pasur londineze, Chriss takon aty Matthew-n, djalin e nje familjeje te pasur. Motra e Matthew bie ne dashuri me Chriss, heroin e filmit nderkohe qe ky i fundit bie ne dashuri me Nola-n, aktore e pasuksesshme amerikane qe jeton ne Londër (e luajtur nga Scarlett Johansson), dhe qe ne fakt eshte e dashura e Matthew.

Ky nuk eshte as çereku i filmit qe ka per mesazh principal rëndesine qe paraqet shanci, por qe ky i fundit, pra shanci, mundeson triumfin social, por jo… lumturinë.

“Match ponit” eshte nje film-grackë, qe shkon shume larg, shume shume me larg nga se ç’mund ta mendosh dhe qe merr trajta plotesisht Dostojevksiane : edhe pse aspak komik, gjithshka ne film eshte e gjallë, harbute, perverse ne menyren më sekrete. Dhe qetesisht imorale
Gjithe e me shume mizantrop, por gati i lumtur te jete i tille (e rrallë kjo te Woody Allen !), regjizori konstaton se seksi dhe fuqia(sociale) çojne drejt nje bote pa din e pa iman !

web-site i filmit : http://www.tfmdistribution.fr/
dhe http://www.tfmdistribution.com/matchpoint/

 

Posted on 11th March 2009
Under: AllenUSA | No Comments »