Wes Anderson

“The Grand Budapest Hotel” (ose: The end of innocence of Mister Wes Anderson)

 “The Grand Budapest Hotel” -film amerikan me regji te Wes Anderson, eshte historia e Gustav H., recepsionist ne nje hotel te famshem ne Europen e periudhes midis dy Luftrave Boterore (emrat e vendeve jane fiktive ne film) dhe ndihmesit te tij te quajtur Zero Mustafa.

Ta them më mire qe ne fillim: filmi i parafundit i Wes Anderson-it (Moonrise Kingdom) ka qene nga me te bukurit e 2012-s (dhe padyshim, filmi me i bukur amerikan i atij viti per mua) ; edhe ky, eshte ne te njejten venë dhe stil me gjithe të meparshmit e regjizorit ne fjale. Pra: absurd, delirant, dandy. Per nga skenari, behet fjale per menyren se si njerezit pershkojne epokat, por edhe se si epokat i pershkojne njerezit.

Megjithate, ka nje problem: filmi nuk me interesoi. Më la indiferent. Mermer te ftohte. Po perpiqem me poshte te shpjegoj (e me kete rast,e dhe te kuptoj) pse-në.

Pa dyshim, ketu nuk ka te beje ngjarja ne vetvete (per me teper qe nuk jam ndonje i apasionuar pas historive te filmave: ne nje menyre apo nje tjeter, te gjithe historite njerezore jane tashme treguar permes filmave, edhe kjo ne fjale, edhe pse ne dukje e komplikuar e policeske, eshte rrefyer tashmë me dhjetra here). Nga ana tjeter, nuk me duket se eshte faji i mizaskenes (mizaskena thjesht si regjizurë) : ajo eshte interesante, abrakadabreske, fantaziste dhe fantastike. Te pakten ne dukje.

Por pikerisht, ndofta problemi eshte se trupa e aktoreve si dhe regjizori qe i ka drejtuar ata, te japin pershtypjen se jane argetuar mes vedi, mes njeri-tjetrit, por pa u perpjekur te ndajne diçka me mua, me spektatorin. Per shembull: toni i filmit ne teresine e tij eshte i thjeshte, nderkohe qe ngjarja eshte e ngaterruar me zor: shkrimtari X ulet e tregon historine e Y, i cili tregon nje histori te tijen! Dhe keshtu vazhdon pothuaj i gjithe “The Grand Budapest Hotel”, plot zigzage e digresione te pa nevojshme, qe perpiqen te japin idene se filmi eshte plot e perplot me ide dhe veprime (aksion). Ne fakt, behet fjale per imagjinatë, por jo per imagery.

Dikur, Wes Anderson ‘pikturonte’ mardheniet e çuditshme (clumsy, maladroit) midis personazheve te tij te brishtë permes prekjes elegante me penel te telajos, prekje te brishta e te ndrojtura, delikate e absurde, me nuanca dyshimi (doubt). Stili i embel/i kripur i regjizorit te habiste dhe prekte me humanizmin e tij.
Tek “The Grand Budapest Hotel“, dyshimi (doubt) s’ka më vend,  metoda “Wes Anderson” eshte kthyer ne model, ne dogmë, dhe regjizori qe dikur pikturonte me delikatese tabllone e tij, tashme e ngjyros me sigurine me te plote kanavacen: kitsch-chic fund e krye, humor gjimnazistesh, sfilate aktoresh-miq te kineastit, efekte numerike me garuzhde. Universi i veçante i regjizorit nga Texasi kesaj rradhe nuk sherben veçse si leter ambalazhi per nje film ku arti andersonian eshte kthyer ne karikature te vetes, ne akademizim te tij.

Biles ka nje ‘detaj’ qe nuk të lë gabosh lehte e qe konfirmon akademizimin e stilit te regjizorit dhe te llojit te filmave qe ai po ben: nese rolin kryesor e luan nje aktor i njohur (Ralph Fiennes), te gjithe batalionin e roleve te tjera vogla e luajne aktore te tjere po aq te njohur sa dhe ai kryesor!! Per shembull: luajne role 2-3 minuteshe Adrien Brody, Harvey Keitel, Tilda Swinton, Willem Dafoe etj etj. Sigurisht, ne vetvete ketu nuk ka asgje te keqe, por gjithsesi eshte nje fare shenje e starizimit, pra edhe e kthimit ne sistem (akademizimit) te stilit te regjizorit. Wes Anderson duket se ka humbur innocence-n, autenticitetin, aspektin genuin te filmave te tij. Në kesi rastesh, per te dale nga nje qerthull i tille, ka dy zgjidhje: ose berja (heren tjeter) e nje filmi me pak parà, pra te nje filmi “te varfer” (si kurë kunder akademizimit), ose berja e nje filmi haptazi per publikun e gjere, duke alternuar keshtu filmat autoriale me ata mainstream (siç vepron pak a shume Gus Van Saint, nje tjeter regjizor i talentuar amerikan).

5.0

trailer i filmit : http://www.youtube.com/watch?v=1Fg5iWmQjwk

 

Posted on 13th March 2014
Under: Te ndryshme | No Comments »

Advertisements