Lars Von Trier

() ose: nimfa, manjaku dhe or(i)gji(n)a e botes

“Nymph()maniac”- film me regji te Lars Von Trier

Ende pa filluar filmi, shfaqet nje tabele qe informon spektatorin se ajo qe ai do te shikoje ne ekranin e kinemase  nuk eshte veçse nje variant i shkurtuar (ne 2 pjese, secili nga 2 ore) i filmit prej 5 oresh e gjysem qe LVT (Lars Von Trier) do te kish dashur te shfaqej si nje i tere.
Lënë menjanë provokimet (tashme te zakonshme) te LVT, nje gje eshte e sigurt : duket se producentët kane vendosur ndryshe: filmi po shfaqet ne kinemate  e Europes i ndarë ne dy pjese (ne fillim te janarit doli pjesa e pare, dje doli e dyta), ndersa ne festivalin e Berlinit (nga 6 deri me 16 shkurt 2014) do te shfaqet varianti i plote 5 oresh; në ndonje vend si Italia, filmi nuk ka gjetur fare distributor (si duket eshte konsideruar si ‘i turpshem’ ), nderkohe qe disa “user interviews” tek IMDB shprehen se filmi nuk eshte veçse nje porno (por me siguri duhet te jene shkruar nga po ata spektatore qe nuk  arrijne te dalloje se treçereku i prurjeve filmike sot neper bote jane porno e shkuar pornos  por nejse, ç’tu besh atyre qe vazhdojne te mendojne se po u shfaq nje ‘pjeshke’ apo nje ‘karrote’ jo dhe aq prej verteti ne ekran, ketij te fundit i humb aspekti bio).

 

 

 

Pra “Nymphomaniac” (ose me sakt : Nymph()maniac – kjo eshte ortografia ekzakte, por jo e rastesishme e titullit!!) rrefen historine e Joe, nje gruaje te re (rolin e saj e luan aktorja franceze Charlotte Gainsbourg), te cilen nje nate te ftohte dimri, plaku i urte Seligman e gjen te shtrire pertoke, gjysem te vdekur, te maltretuar ne nje rrugice prane shtepise. Pasi e mbart ne banesen e tij, plaku merret me sherimin e gruas se re e cila, te nesermen, fillon ti tregoje historine e jetes se saj. Por ‘çuditerisht’, qe ne fillim te rrefimit, Joe irritohet nga nje mize mbi tapet! Plaku Seligman i shpjegon se behet fjale per nje nimfë , nje larvë mizash qe ai vete i perdor si karrem per “gjuetine me grep” qe e praktikon vete qe prej femijerise (dhe kjo qe nga koha kur edhe ka lexuar librin romantik anglez  te shek XVII : The Compleat Angler, or the Contemplative Man’s Recreation nga Izaak Walton) .

Pra gruaja e re Joe fillon ti tregoje plakut Seligman historine e saj (pothuaj i gjithe filmi eshte ne forme retrospektive) : rreth moshes 6 vjeçare, Joe ka zbuluar se ajo ka ne trupin e saj nje seks (femeror, ne kete rast) dhe ne moshen 16 vjeç, Joe vendos ta humbe virgjerine. Per kete, Joe zgjedh Jérôme, i cili pa hezitim e zhvirgjeron me 3 ‘gjuajtje’ nga para dhe 5 nga prapa : 3+5 (ka shume rendesi ky detaj). Joe, e plagosur shpirterisht e fizikisht, vendos te mos e bej më ate pune. Por ja qe nje dite, e nxitur nga shoqja e saj B. , fillojne te dyja te luajne nje loje ‘te cuditshme’ : kush ja kalon njera-tjetres, duke u palluar me sa më shume burra gjate nje udhetimi me tren!
Eshte Joe qe fiton bastin; qe nga ai moment, Joe auto-diagnostikohet si nimfomane, pra si ‘mashkull-ngrënëse’. Ketu fillon dhe filmi i vertete: Joe (rolin e te ciles ne moshen e adoleshences e luan aktorja angleze Stacy Martin) nuk lë burre pa bere seks!! Keshtu deri ne minuten e fundit fare te volumit te pare (pjeses se pare) te filmit : ne fund te tij, degjohet Joe tek rrefen : “qe nga ai moment, nuk ndjeja më kurgjë seksualisht. Ndjehesha e shpartalluar”.

Aty fillon dhe pjesa e dyte, per te cilen nuk do them asnje fjale (skenarisht)

( )

Ka qene nje here e nje kohe (vitet ‘80-90, fillimi i karrieres se tij artistike) kur danezi Lars Von Trier (LVT) bente filma te shkelqyer : kryevepren e tij “Idiotët” por edhe “Breaking the waves” ose  ”Element of crime” i ka pas realizuar pikerisht ne ato vite. Ishin filma qe te krijonin pershtypje se dilnin drejtperdrejt nga imagjinata e LVT, ose edhe më sakt, nga imagjinarja (imaginary) e tij (ne fakt, kinemaja e vertete nuk ka te beje me imagjinatën, por pikerisht me imagjinaren – imaginary ). Pastaj, ne vitin 2000, LVT ben “Dancer in the dark” (filmi i famshem muzikor ku kendon e aktron Björk), film tmerresisht i keq (sepse i perllogaritur e i kalkuluar, pra film-mistrec e aspak i bere me imaginary : jam perpjekur ta rishoh per kuriozitet para pak muajsh, nuk arrita te shtyj me shume se çerek ore nga filmi!!) por qe fitoi Palmen e Arte ne festivalin e Kanes ne 2000. Qe prej asaj kohe, LVT-së  ju rriten veshët (per keq, kuptohet), dhe rreshtoi filma qe me jane dukur pak a shume medioker : kam shkruar diçka per to kur kane dale asokohe neper kinema (per “Manderlay” ose “Anti Christ” ; ndersa “Melanconia” , filmi i tij i parafundit, ka qene me i mire).

“Nymph()maniac” ka shenjat e nje kthimi te Lars Von Trierit tek ai i viteve ‘80-90: filmi duket vertet i realizuar permes imagjinares (dhe jo thjesht imagjinacionit). Sigurisht, duke filluar qe nga titulli : nuk ka se si te pelqehet ky film, nese shihet thjesht si historia e nje nimfomaneje, nderkohe qe, ashtu sikurse e sugjeron deri edhe ortografia e titullit, behet fjale per nje Takim, per nje Rencontre, behet fjale per diçka midis ‘meeting’ dhe ‘match’ te nje nimfe (vertet nimfë ??) dhe nje manjaku (vertet manjak ??) , te cilet i bashkon te dy nje shenje, i bashkojne dy kllapa, i bashkon e i ndan simboli () , qe mund te lexohet sa si vulvë aq edhe si dy harqe qe nuk puqen, si dy harqe qe lene Boten (nje Bote te tërë – 5 ore film !!) te rreshqase mes tyre. Apo eshte fjala per ‘Vrimen e zeze’ ?? (te botes, gjithmone). Apo Seligman, si deshmitar i nje historie intime, fare mire mund ti ktheje ato kllapa ne forme horizontale e te na japin formen e syut, pra te veshtrimit te Botes ??

Zhan Pol Belmondo, tek “A bout de souffle” (Breathless) -filmi i pare fare i Godardit (1960), ka nje batute te famshme te kthyer ne kult : “Nese nuk ju pelqen deti, nese nuk ju pelqen mali, nese nuk ju pelqen qyteti, e pra shkoni beni çiçin“.
Me duket se ka disa filma (siç eshte rasti edhe me “Nymphomaniac” ) per te cilet mund te debatohen me ore per te kuptuar pse ju pelqen e pse nuk ju pelqen etj etj, por ne fund te fundit gjithshka mund ta permbledhe shprehja e Belmondos e cila do te aktualizohej keshtu : “Nese nuk ju pelqen vdekja, nese nuk ju pelqen vetmia, nese nuk ju pelqen mos-komunikimi, nese nuk ju pelqen seksi si medikament per dashurine, nese nuk ju pelqen shkaterrimi, dhe mbi te gjitha : nese nuk ju pelqejne veprat e artit te cilat flasin per gjera qe nuk i pelqeni, e pra s’ka per t’ju pelqyer as “Nimph()maniac” (dmth, shkoni beni çiçin)


p.s. : skena qe mbyll filmin zgjat rreth 30-40 sekonda. Ndofta eshte mbyllja me e shpejte (rapid) dhe me e hatashme e gjithe historise se kinematografise, po te kemi parasysh se ne 30-40 sekonda, permblidhen ne menyre magjistrale rreth 5 ore film !

8.2

trailer : http://www.youtube.com/watch?v=V5YekQnGSIs&bpctr=1391779544

si dhe disa minuta nga filmi : http://www.youtube.com/watch?v=3GZrMOyVUGo
***

Posted on 7th February 2014

Under: Te ndryshme | 3 Comments »

Advertisements

“Secili kinemanë e tij” – film kolektiv

33 regjizore te njohur, pjesemarres te herepashershem ne Festivalin e Kanes, kane realizuar secili nga nje metrazh te shkurter 3 minutesh me nje teme te perbashket : salla e kinemasë !
Filmi “Chacun son cinéma” (“Secili kinemane e tij”) permbledh 33 filma 3 minutesh dhe kjo eshte pergatitur nga Presidenti historik i Festivalit te Kanes, Gilles Jacob.
Nga 33 filmat, me i mrekullueshmi per mua ishte ai i Ken Loach, nje kryeveper e vertete 3 minutëshe !
Shume interesante, ato të Lars Von Trierit, Hou Hsiao Hsienit, Tsai Min Liangut, Nanni Morettit.
Tejet pretencioz ai i Angelopulosit dhe Jussef Chahinit.
Nje tmerr i vertete ato te Claude Lelouch-it, PolanskitWang KarWait
Me i keqi nga te gjithe, ai i Michael Cimino-s…

 Ne foto, disa nga regjizoret pjesemarres ne kete film : nga e majta,ne te djathte : David Cronenberg, Alejandro González Inárritu, Michael Cimino, Olivier Assayas dhe Tsai Ming-liang