Jerzy Skolimovski

Pak retrospektivë…

   

Kam rreshtuar keto muajt e fundit jo pak filma te rinj kryesisht medioker (nuk mbaj mend ndonje vit kaq te dobet sa 2011-a…); por amà kete muaj kam pare filmat retrospektivë te nje regjizori te vjeter te cilet, kur te kalojne vite, do te jene e vetmja gje gje qe do me kujtohet nga ky vit! E kam fjalen per Skolimowskin.

“Deep End” eshte definitivisht per mua filmi me i arrire (aboutir) i tij. 10 me yje te pafundme ! Por dhe “Le Départ” (me të, ai ka pas fitu ariun e arte ne Berlin, ne ‘67) do thoja se eshte film i mrekullueshem, dhe mbi te gjitha I LIRË ! (nuk di a e ke pare, se gjithmone kur flet keshtu, te krijohet pershtypja se po flet ne ajer…).
Me ke pas permendur edhe “Moonlighting” (”travail au noir”), po aq i mire, vetem me nje bemol te vogel : loja e Jeremy Irons ma uli pak entuziazmin (prej faktit qe ai jo vetem luan rolin qe i eshte dhene ne film, por luan edhe rolin e aktorit te madh…).

Ne fakt, tani e kuptoj gjithe e me mire menyren e te berit filma te Skolimowskit : ai gjithshka e bazon tek ’skena e voglel’, gati si skeçe (ka diçka prej Carli Caplinit apo Buster Keatonit ne filmat e tij), por te cilat, ne secilen sekonde, permbajne brenda kinematografi te kulluar ! Edhe pse tjeter stil, une vetem tek Godrad e kam gjet nje ‘obsesion’ te tille ! Eshte e hatashme kujdesi i Skolimowskit per te fol vetem me gjuhen e imazheve ne secilen sekonde ! Filmin “Le Départ”, edhe nje taxhik apo kilian mund ta shohe pa pas nevoje fare fare per nen-titra (perkthim). Fare !!

Do doja shume te gjeja “Walkover”, film i tij i pare…


YouTube – DEEP END : Bande-annonce


YouTube – “Le depart” (1967) – Jerzy Skolimowski (Beginning)


YouTube – Moonlighting

 

Posted on 3rd December 2011
Under: Te ndryshme | No Comments »

‘Essential killing’ – film polak me regji te Jerzy Skolimowski

Nese do benim nje grup te vogel me regjizorë te medhenj qe kane mbi 70 vjeç por qe vazhdojne here pas here te bejne ndonje film te ri (do fusnim ketu Godard-in francez, Monte Hellman-in amerikan, Wakamatsu-n japonez apo Andrzej Wajda-n polak), pikerisht ketij te fundit do ti ngelej hatëri nese nuk do permendnim nje tjeter bashkatdhetar te tij e qe quhet Jerzy Skolimowski.

 Me ka pas pelqy SHUME filmi i tij i para dy-tre viteve “4 netë me Anën”, qe e kish realizuar pas 20 vitesh heshtje : ate qe kane te mire regjizorët e medhenj, te sporovuar si te medhenj, eshte fakti se që dhe ne 5 minutat e para te filmave te tyre, e kupton se behet fjale per film, jo per mashtrim. E them kete, sepse ka diçka vertet te çuditshme me artin filmik : ne ndryshim nga artet e tjere, duke qene se procedimi eshte shume i afert me manipulimin, nuk eshte dhe aq e kollajt te ndash ’shapin nga sheqeri’, pra filmin (le cinéma) nga ‘no filmi’ (anti-kinemaja).
Pikerisht, po thoja qe keta regjizoret e medhenj, i kupton qe ne 5 minutat e para qe, per nga ana profesionale, s’ke ç’u thua : filmat e tyre jane kinematografi dhe pikë.

  Me gjithe lavdet e shtypit per filmin e fundit te Skolimowskit, me gjithe Ariun e Argjente ne festivalin e fundit ne Venecia, me gjithe respektin qe kam per filmat e regjizorit ne fjale, mua nuk me pelqeu “Essential Killing“. Dhe jam shume i qarte ne koken time per arsyet e nje zhgenjimi te tille.
Nuk me duket se Skolimowski ka ndonje gje te re per te na rrefyer, treguar, pershfaqur. Filmi tregon arratisjen e nje te burgosuri te Al-Kaidas, rrugetimin e tij. Gjithe duke mbetur evaziv, pra duke mos percaktuar fort se cili eshte ai, nga vjen, ku shkon etj etj.
Me gjithe keto elemente interesante (film-rrugetim, film gati pa-zë, aktor qe e adhuroj : Vincent Gallo !), prap se prap, mua me duket se filmi eshte shume ‘plan-plan’, pra me dha pershtypjen e nje skenari te vene ne skene, dhe asgje me shume. Duket sikur filmi nuk jeton (besoj se ka te beje me dialektiken, por jo ate te historise se filmit, por të vetë filmit, te menyres se si eshte bere, se si ‘qendron ne kembe’). Shkurt : me duket se Skolimowski nuk e ka kruajtur aq sa duhet koken, per te patur te na thote ca gjera interesante e pasionuese, edhe kesaj rradhe… Dhe me erdhi fort keq qe nuk munda ta pelqej kete film.

5.00

Posted on 23rd May 2011
Under: Te ndryshme | No Comments »