Gus Van Sant

Në kërkim të pyllit të humbur (The Sea of Trees -film amerikan me regji të Gus Van Sant)

Nëse sot ka nje regjizor aktual amerikan te respektueshem, ky eshte padyshim Gus Van Sant (GVS). Autor filmash indipendentë (Last Days, Elephant, Paranoid Park) po aq sa edhe i blockbuster-ve hollywoodianë (To die for, Good will hunting, Finding Forrester), keto vitet e fundit GVS ka realizuar me se shumti filma ‘te mesem’, domethene filma qe per nga buxheti pozicionohen diku midis indipendentëve dhe blockbuster-ave : i tille ishte para dy vitesh edhe i fundit i tij (Promised Land me pat pelqyer shume!) por edhe “Restless“, i parafundit). I te njejtes venë eshte edhe “The Sea of Trees” : buxhet mesatar, aktorë kryesisht te njohur (Matthew McConaghey, Naomi Watts), publik as fort ‘i ngushte’, as fort ‘i gjere’.

  

 

 

 

 

 

 

 

“The sea of trees” tregon se si Artur Brennan, nje amerikan tek te dyzetat (rol i luajtur nga Matthew McConaughey) shkon ti jape fund jetes afer malit japonez te Fujit, ne pyllin e Aokigahara-se,  pyll i famshem per numrin e larte te vetvrasjeve. Filmi alternon kujtimet e jetes se Arturit (njohjen me gruan e tij, andrallat e jetes se tyre) dhe takimin e tij ne pyll me nje japonez pak a shume te se njejtes moshe me të.

*

Film i pritur tmerresisht keq sa nga kritika aq edhe nga publiku në festivalin e vjetshem te filmit ne Kanë, “The Sea of Trees” eshte lehtesisht i hedhshem poshte sepse i nginjur në ’difekte’ (skenari jo fort bindes, nota melodramatike ne sensin më negativ te fjales, çekuiliber estetik dhe narrativ, etj etj).
Megjithate, problemi i vertete eshte se ç’kuptojme me difekte në nje film. Nese pranojme se ka plot kryevepra filmike, vlerat e te cileve nuk bazohen tek skenari apo loja e aktoreve, mund te arrijme ne konkuzionin se difektet kryesore te “The sea of trees” nuk jane ato te lartpermendurit, por pamundesia per te misheruar (incarnate) pyllin dhe per ta bere ate nje personazh më vete (njesoj si psh i njejti regjizor arrin ta ktheje shkretetiren në personazh më vete tek kryevepra “Gerry” ) dhe ti atribuoje atij, pra pyllit, pikerisht ate karakter misterioz e mistik qe do ta kthente ate ne fashinues.

Dhe pastaj mund te vazhdojme me pyetje te tilla si: si pozicionohet nje individ në nje pyll te tille te pafund, pra në nje ‘big space’ ? Ja nje pyetje te cilen, nisur nga historia qe trajton, pa dyshim qe filmi duhet ta ngrinte. Nje film i mire eshte ai qe ngré pyetje, dhe jo ai qe jep pergjigje te gatshme e qe insiston ne transmetimin e ideve budallaqe (si psh ajo ne kete foto: duke u fokusuar tek gershetat e trikove fringo te reja prej kashmiri te dy protagonsitëve, regjizori duket sikur don te na thote: “E shihni? Edhe njerezit e pasur dhe qe kane mundesine te blejne triko me lesh kashmiri, mund te jene viktima te dhimbjeve shpirterore!” ).
Nuk jemi keq per lesh kashmiri jo. Jemi keq per ide (shtrim pyetjesh). Te shpresojme qe Gus Van Sant ne filmin e ardhshem tu rikthehet atyre, ashtu sikurse dhe më parë permes filmave te tij, tradicionalisht te mrekullueshem

6.0

trailer :  https://www.youtube.com/watch?v=2tuemib6AG4

Posted on 16th August 2016
Under: Te ndryshme | No Comments »

Damn Damon!

Kush tha se (nuk) ka koincidenca ne kete dynjà? Ja per shembull: nje dite te bukur, nje person fort i angazhuar per kauzen ekologjike si Matt Damon, shkruan nje skenar te bazuar mbi kete teme. Si njohes i mire i ketij problemi, pa harruar dhe faktin se duke luajtur nga 10 filma ne vit disa gjera edhe çoç i ka mesuar nga kinematografia, Matt-i vendos ta realizoje vete filmin e bazuar ne skenarin e shkruar nga vete ai (qe do te thote se keshtu, ai do te inaguronte karrieren e tij edhe si regjizor). Por per ‘fat’, i zene me detyrimet e tij si aktor, Matt-i merr ne telefon mikun e tij, regjizorin e famshem Gus Van Sant (GVS) me te cilin kish bashkepunuar pikerisht si skenarist dhe aktor kryesor tek “Good Will Hunting” ne 1997, dhe krejt rastesisht i flet per skenarin e filmit qe i eshte tekur te realizoje. Gus-i i thote t’ja dergoje me celular skenarin ne fjale dhe dy ore pasi e ka lexuar ate, i kerkon Matt-it te jete ai regjizori i filmit ne fjale, ndersa Damon te luaje rolin kryesor

U tha u bë : “Promised Land” del ne jete!

Regjizor: Gus Van Sant. Skenari: Matt Damon.

Film i shkelqyer! I cili, ka dy cilesi kryesore :

– se pari : duke qene se ne aparence eshte i ndertuar ne formen e nje thriller-i (suspensi),  “Promised Land” mban zgjuar shqisat e spektatorit, edhe pse ne thelb nuk behet fjale per ndonje intrige policeske

– se dyti, duke qene se regjizor eshte Gus Van Saint (nga te paktet e te pakteve kineastë autorialë amerikane, per te cilet duhet hequr kapelja kur kalojne rruges), filmi, qe ne thelb eshte nje drame njerezore (dhe qe ka ne thelb, pikerisht raportin e qenies njerezore me punen) eshte i trajtuar me nje humanizem per tu patur zili. Sigurisht, mund te konsiderojme se behet fjale per nje “film me mesazh” (ne sensin pejorativ te kesaj shprehjeje) meqe ne kete mes eshte ekologjia, por qe nuk bie ne gracken e moralizimit: GVS ruan nje ekuiliber te shkelqyer, nuk bie kurre ne histeri dhe nuk ekzagjeron per asnje çast dramaticitetin e situatave. Frymemarrja e filmit eshte … p e r   t u   a dh u r u a r !(edhe pse, ngjarja eshte ne aparence, nuk ka ku te shkoje më dramatike -tema qendrore e filmit eshte manipulimi ekonomik dhe pasoja e tij, ekologjia).

Konkretisht, ja historia me dy fjale: Steve Butler, perfaqesuesi i nje grupi energjitik, bashke me kolegen e tij Sue Thomason shkojne ne nje qytet te vogel Amerikan. Te dy jane te bindur qe, si rrjedhoje e krizes ekonomike aktuale, banoret e qytezes nuk mund te refuzojne oferten e kompanise qe ata perfaqesojne per te germuar token e tyre, me qellim shfrytezimin e burimeve energjitike qe ajo fsheh ne thellesi te saj, e më konkretisht, te gazit te argjilit (shale gas). Por nje mesues pensionist i respektaur kritikon projektin ne fjale, i mbeshtetur fuqimisht nga nje aktivist ekologjist qe perballet me Stivin (Matt Damon) sa ne planin profesional aq edhe personal.

Por ‘muhabeti’ del shume here me i ngaterruar se kaq, por qe une nuk mund ta them (sepse pikerisht, aty fshihet suspensi qe ledhaton filmin, te pakten ne aparence te tij).

I prezantuar vjet (ne 2012) ne Festivalin e filmit ne Berlin (ku fitoi çmimin special te jurise), filmi po pritet mire kendej nga Europa, por ç’eshte per te ardhur keq eshte fakti qe ai ka dale me pikatore andej nga Amerika: edhe fakti qe ne poster te tij eshte Matt Damon-i dora vete, prap se prap nuk ben fajde…  :(

web site i filmit : http://focusfeatures.com/promised_land

TRAILER : http://www.youtube.com/watch?v=AHQt1NAkhIo

nota per filmin : 8.5

Posted on 23rd April 2013
Under: Te ndryshme | No Comments »

“Restless” – film amerikan me regji te Gus Van Sant

Nese nuk mund ti hiqet nje merite Gus Van Sant-it, eshte fakti qe i ka provuar te gjitha (te gjitha i ka provuar GVS-ja, te gjitha ) : edhe filmat indipendentë (”Elephant”, “Paranoid Park”…), edhe filmat ‘eksperimentale’ me buxhet pothuaj zero (”Gerry”), edhe hollywoodiane (”To die for”, “Good will hunting”, “Finding Forrester”).
Ky “i rradhës”, Restless, eshte diku midis filmit indipendent dhe atij me demek “per publikun e gjërë” dhe rrefen historine e nje vajze te re, Anabelës, e semure me kancer ne grade te fundit (i kane mbet edhe nja dy-tre muaj jete) e qe takon nje djale te ri i cili, nje e dy, e do me vra veten. Lidhja e tyre dy-tre mujore rrefehet ne film.

Perpara se te fillonte “Restless”, ne kinema u transmetuan reklamat. Njera prej tyre, ajo per xhinsin Levi’s, e ka slloganin : “Live your life, it’s your life“.

Ne fund te filmit, po mendoja qe, edhe filmi, nuk ka ndonje peshë kushedi ç’farë më te madhe se reklama ne fjale. Nuk ‘fluturon’ kushedi ç’farë më lart se Levi’s

5.8 – me mik !!

ps: ah, se harrova : sa e bukur kaperdina e ksaj gocëëëës !!! 

***

Posted on 12th October 2011
Under: Te ndryshme | No Comments »

“PARANOID PARK” – film amerikan nga Gus Van Sant

Image resultShkurt muhabeti, i bie qe sot per sot, 3 jane regjizorët me te medhenj amerikane aktualë:
1. David Lynch (”Elephant Man”, “Mulholland Drive”, “Inland Empire”… etj etj).
2. Michael Mann (”Heat”, “Collateral”, “Miami Vice”, … etj etj)
3. Gus Van Sant (”To die for”, “Good Will Hunting”, “Elephant”… etj etj).

Te tre kane nje gje te perbashket: jane formalistë ne kulm ! Pra, i japin nje rendesi te jashtezakonshme formes filmike (ngjyrave, muzikes… etj etj).

Ky i fundit, Gus Van Sant, nga Portland-i, per mendimin tim eshte më interesanti aktualisht. I ka provuar te gjitha : pasi e filloi me filma indipendente, konfirmoi talentin e tij ne filma Hollywood-janë (”To die for”, “Good Will Hunting“), dhe qe prej 5-6 vjetesh, i eshte rikthyer filmave indipendentë, me nje triptik te mrekullueshem : “Gerry”, “Last Days” dhe “Elephant“. Per ata qe jetojne ne USA, e vetmja keshille e imja do ishte qe t’i gjenin e ti shihnin sa me pare keto 3 kryevepra te kinematografise.

Tani vijme tek ky i fundit, “Paranoid Park” qe eshte konkluzioni, por njekohesisht edhe negacioni (mohimi) i trilogjise pararendese (””Gerry”, “Last days”, “Elephant”).

Kryeveper !

 

Posted on 13th March 2009
Under: USAG. van Sant | No Comments »

LAST DAYS – filmi i fundit i Gus Van Sant

“Last days” eshte nje veper shume e mire filmike e Gus van Sant-it (GVS). Ashtu sikunder pretendon dhe vete autori, bashke me “Elefant” dhe “Jerry”, filmi perben nje trilogji interesante mbi temën e vdekjes.

Sikunder ka paralajmeruar dhe kritika, filmi mund ti zhgenjeje fansat e Kurt Kobain, kengetarit te “Nirvana”-s, grupit mitik rrok te viteve ‘90, sepse filmi nuk ka te “bëjë” aq shume me kengetarin ne fjale (ne kuptimin sociologjik te personazhit) sesa me portretizimin e dikujt qe eshte “i gjallë pa u futur në dhé” dhe raportet qe ai krijon ne momentin e kufirit gjallê-vdekur.
Dhe kete veçse GVS di ta tregoje me gjuhen filmike te heshtjes. Ne 90 minuta film, personazhi kryesor pothuaj nuk flet as dhe nje fjale te vetme, dhe GVS filmon mrekullueshem heshtjen ose me sakt mermeritjen e tij. Doemos, filmi eshte me shume nje veper qe i adresohet nje publiku kinefil, perndryshe rrezikon te mos kutohet dhe te kualifikohet si “film i merzitshem ku nuk ndodh asgje“…

Gjithsesi, nuk besoj qe “Last days” te jete Palma e Arte e festivalit. Ndofta, mund te fitoje çmimin e mizaskenës (qe eshte nje nga 7 çmimet qe shperndan juria) dhe kete çmim, filmi do ta meritonte (pergjate 90 minutave, nuk ndodh asgje, dhe prap se prap, “ndodh” gjithshka !)

Image result

Posted on 11th March 2009

Under: G. van Sant | No Comments »